Bệnh do vi rút Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. (hình minh họa)
Theo thông tin của Tổ chức Y tế giới (WHO), từ ngày 01/4-04/5/2026 một chùm ca bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng đã được ghi nhận trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 04/5/2026, đã ghi nhận 07 trường hợp (02 trường hợp được xác nhận nhiễm vi rút Hanta và 05 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 03 trường hợp tử vong, 01 bệnh nhân nguy kịch và 03 người có triệu chứng nhẹ. Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch; hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.
Bệnh do vi rút Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. Bệnh lây truyền do người bệnh ăn phải thực phẩm nhiễm vi rút hoặc do bị chuột mang vi rút cắn trực tiếp hoặc qua tiếp xúc với phân, nước tiểu, nước bọt của chuột nhiễm bệnh sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng hoặc do hít phải bụi chứa mầm bệnh trong quá trình hút bụi hay quét dọn tại các khu vực có chuột nhiễm bệnh trú ẩn. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được báo cáo trong các đợt bùng phát trước đây của vi rút Andes (một loài Hantavirus cụ thể) tại khu vực Nam Mỹ.
Vi rút Hanta là nhóm vi rút có thể gây bệnh nặng ở người, đặc biệt là hội chứng phổi do vi rút Hanta (do khoảng 20 loài virus thuộc họ Hantaviridae) hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong. Hiện nay bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Để chủ động phòng ngừa dịch bệnh xâm nhập và lây lan trên địa bàn thành phố, Sở Y tế yêu cầu Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội cập nhật, theo dõi sát thông tin tình hình dịch bệnh trên thế giới để tham mưu cho Sở Y tế. Thực hiện giám sát chặt chẽ sức khỏe của hành khách nhập cảnh, quá cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài để phát hiện sớm người mắc/nghi mắc bệnh, cách ly, xử lý ngay tại cửa khẩu. Giám sát, kiểm dịch để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các phương tiện và hàng hóa mang hoặc có dấu hiệu mang tác nhân gây bệnh, trung gian truyền bệnh do vi rút Hanta, đồng thời giám sát và kiểm soát chuột tại cửa khẩu theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Với các bệnh viện trong và ngoài công lập đóng trên địa bàn thành phố, Sở Y tế yêu cầu rà soát và chuẩn bị các loại thuốc, hoá chất, sinh phẩm, vật tư tiêu hao phục vụ cho chẩn đoán, điều trị để sẵn sàng ứng phó trong tình huống có ca bệnh. Khi có ca bệnh hoặc nghi ngờ cần tổ chức tốt công tác tiếp nhận, chẩn đoán sớm, cách ly, điều trị tích cực để hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp biến chứng nặng, tử vong và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng lây nhiễm cho bệnh nhân và người chăm sóc tại cơ sở khám chữa bệnh.
Sở Y tế đề nghị UBND các phường, xã chỉ đạo trạm y tế tích cực trong công tác giám sát dịch, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn để phát hiện, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm chẩn đoán tác nhân gây bệnh đối với các trường hợp có biểu hiện viêm đường hô hấp cấp tính nặng chưa rõ nguyên nhân hoặc các trường hợp có biểu hiện sốt, xuất huyết kèm theo suy thận do nghi nhiễm vi rút Hanta. Đảm bảo đầy đủ các loại hóa chất khử khuẩn, vật tư, máy móc phục vụ cho công tác đáp ứng phòng chống dịch theo phương châm "4 tại chỗ".
Sở Y tế và y tế phường, xã sẽ thông tin đầy đủ, kịp thời về tình hình dịch bệnh, các dấu hiệu nhận biết và biện pháp phòng chống để người dân không bị hoang mang và chủ động triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo khuyến cáo của ngành y tế.
Trước đó, ngày 5/5, Bộ Y tế đã đưa ra khuyến cáo 5 biện pháp phòng bệnh đối với người dân.
Một là, người dân thực hiện nghiêm các biện pháp như không tiếp xúc trực tiếp với chuột sống, chuột chết hoặc chất thải của chuột.
Hai là, khi dọn dẹp khu vực có dấu vết của chuột cần mở cửa thông thoáng, đeo khẩu trang và găng tay; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn. Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
Ba là, rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi vệ sinh, xử lý rác hoặc tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
Bốn là, bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
Năm là, sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời.