Khám sức khoẻ tiền hôn nhân: Hành trình vun đắp hạnh phúc bền lâu

BSCKI Vương Thị Như Quỳnh, Trung tâm khám và điều trị sản phụ khoa, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cơ sở 3 cho biết: Khám tiền hôn nhân là khám sức khỏe tổng quát cho cả nam và nữ - cặp đôi chuẩn bị lập gia đình và có dự định sinh con nhằm đánh giá tình trạng sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe sinh sản. Chúng tôi khai thác thông tin tư vấn ban đầu từ bệnh lý di truyền, kiểm tra tổng quát tình trạng sức khỏe, tầm soát toàn diện chức năng cơ quan trong cơ thể như gan, hệ tuần hoàn, tuyến giáp, thận,... để phát hiện bệnh nguy hiểm tiềm ẩn để có biện pháp điều trị. Đối với các bạn nữ giới, chúng tôi thăm hỏi bệnh và khám lâm sàng, siêu âm phụ khoa, xét nghiệm các bệnh lây qua đường tình dục phổ biến viêm gan B, HIV, giang mai, lậu, HPV, xét nghiệm nội tiết (vào ngày 2-3 của chu kỳ), các xét nghiệm cơ bản: huyết học, đông máu cơ bản, sinh hóa máu, tổng phân tích nước tiểu, xét nghiệm các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ cho thai kỳ rubella virus, cytomegalo vi rút, toxoplasma... tư vấn tiêm phòng trước khi mang thai... Đối với nam giới, bác sĩ thăm hỏi bệnh và khám lâm sàng, siêu âm tinh hoàn, xét nghiệm tinh dịch đồ (thời gian kiêng giao hợp 2-7 ngày), xét nghiệm phân mảnh DNA tinh trùng, xét nghiệm các bệnh lây qua đường tình dục phổ biến: viêm gan B, HIV, giang mai, lậu,... Sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ đọc kết quả, nếu có bất thường, bác sĩ sẽ tư vấn điều trị, tư vấn tiêm phòng và sử dụng thuốc hợp lý để các cặp đôi có sự chuẩn bị tốt nhất cho cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, khỏe mạnh".

Khi KSKTHN, đối với nữ giới nếu bị viêm nhiễm phụ khoa sẽ dẫn tới khó có thai, khi có thai tăng nguy cơ sảy thai, đẻ non và có thể ảnh hưởng đến cấu trúc của thai nhi. Các bất thường như polyp cổ tử cung, ung thư cổ tử cung, dị dạng tử cung,... điều trị đơn giản hơn rất nhiều so với việc phát hiện trong thai kỳ. Đối với nam giới, yếu sinh lý, tinh dịch không có tinh trùng, chất lượng tinh trùng không tốt... Qua việc phát hiện bệnh lỹ sớm, các bác sĩ sẽ tư vấn và có phương pháp điều trị kịp thời các bệnh lý ảnh hưởng đến cuộc sống vợ chồng.

Theo thống kê, trên địa bàn Hà Nội tỷ lệ cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn đạt trên 80%. Nhằm đẩy mạnh các hoạt động KSKTHN, thời gian qua, Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng chống tệ nạn xã hội thành phố Hà Nội đã phối hợp với các xã, phường tăng cường tuyên truyền, nói chuyện chuyên đề về Luật Hôn nhân và gia đình, tầm soát, khám sàng lọc cho nam, nữ thanh niên trước khi kết hôn, đồng thời, tuyên truyền kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên tại cộng đồng… Bên cạnh đó, xây dựng và triển khai mô hình về tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn nhằm phát hiện, phòng ngừa các nguy cơ sinh con bị bệnh, tật bẩm sinh, ngăn ngừa sớm các bệnh lý di truyền, góp phần bảo đảm hôn nhân bền vững, từng bước nâng cao chất lượng dân số Thủ đô.

Nhiều địa phương đã chủ động tuyên truyền, đưa nội dung KSKTHN vào các buổi tư vấn, câu lạc bộ tuyên truyền về các nội dung chăm sóc sức khỏe sinh sản/kế hoạch hóa gia đình cho vị thành niên, thanh niên và khám sức khỏe, phát hiện, tư vấn cho nam, nữ chuẩn bị kết hôn về phòng tránh, điều trị các nguy cơ sinh con bị khuyết tật, dị tật. Không chỉ ở các bệnh viện lớn, hiện nay nhiều trạm y tế xã, phường của Hà Nội cũng đã đẩy mạnh hoạt động tư vấn, KSKTHN giúp việc tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn cho người dân.

Điển hình trên địa bàn phường Giảng Võ, hiện nay, xu hướng các bạn trẻ chủ động tìm đến các cơ sở y tế để được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn ngày càng nhiều. Phường Giảng Võ đã triển khai nhiều hoạt động tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân giúp thanh niên trang bị các kiến thức về sức khỏe sinh sản, giảm tình trạng nạo phá thai, tình dục không an toàn trước hôn nhân, góp phần duy trì hôn nhân bền vững, gia đình hạnh phúc, nâng cao chất lượng dân số. Đặc biệt, phường duy trì hoạt động câu lạc bộ "Thanh niên không nên kết hôn muộn và không nên sinh con muộn", thường lồng nghép trong các sinh hoạt của Đoàn thanh niên. Mỗi buổi sinh hoạt đều có cán bộ y tế, dân số của phường tham gia, trực tiếp tư vấn, tuyên truyền, hướng dẫn các chuyên đề chăm sóc sức khỏe sinh sản cho các bạn trẻ trong tuổi vị thành niên và thanh niên trên địa bàn. Qua đó, nâng cao sự hiểu biết về tâm sinh lý tuổi dậy thì, tình dục an toàn, phòng tránh thai ngoài ý muốn, tác hại của việc nạo phá thai, phòng tránh các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, vấn đề về tình yêu, hôn nhân, gia đình, đặc biệt biệt tư vấn cho các thành viên về việc không nên kết hôn muộn và không nên sinh con muộn hiện nay, vấn đề sức khỏe sinh sản trước hôn nhân, các biện pháp phòng tránh thai an toàn, phòng, chữa bệnh phụ khoa, kỹ năng làm cha mẹ... Đồng thời, tất cả đoàn viên, thanh niên, vị thành niên, nam, nữ trong độ tuổi thanh niên, tuổi tiền hôn nhân, chuẩn bị kết hôn cư trú, lao động và học tập trên địa bàn phường Giảng Võ đều có thể tham gia và được trang bị cho chính mình những kiến thức cần thiết, cơ bản trước khi bước vào đời sống hôn nhân để các bạn có thể hiểu sâu về chăm sóc sức khỏe tiền hôn nhân không chỉ là việc hướng dẫn các biện biến tránh thai hay sinh hoạt tình dục an toàn, mà còn nhằm mục đích hết sức thiết thực và to lớn là chuẩn bị tâm sinh lý, ứng xử để xây dựng một gia đình hạnh phúc cả về thể chất lẫn tinh thần, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống con người trong xã hội.

Tuy nhiên, hoạt động tư vấn, KSKTHN vẫn còn hạn chế do định kiến xã hội, tập quán văn hóa, chênh lệch trình độ dân trí... Trong thời gian tới, cùng với việc xây dựng chính sách nâng cao chất lượng dân số, việc xây dựng chính sách tư vấn và KSKTHN là hết sức cần thiết; cần tập trung tăng cường, đa dạng hóa các hình thức, loại hình truyền thông phát thanh, truyền hình, mạng xã hội, website, treo pano… để tạo sự thu hút, hấp dẫn các đối tượng vị thành niên, thanh niên thực hiện tư vấn và KSKTHN... Đặc biệt, để giảm tỷ lệ trẻ sinh ra bị di tật bẩm sinh, tăng tỷ lệ nam/nữ thanh niên được tư vấn, KSKTHN, nâng cao chất lượng dân số, cần có sự chung tay góp sức của cả hệ thống chính trị, sự quan tâm chỉ đạo sát sao của cấp ủy Đảng, chính quyền, sự tham gia tích cực của các ban, ngành, đoàn thể, cũng như toàn xã hội.

Một cuộc hôn nhân hạnh phúc không chỉ bắt đầu bằng tình yêu, mà còn bằng sự thấu hiểu và chuẩn bị kỹ lưỡng, trong đó có sức khỏe. KSKTHN tưởng chừng nhỏ bé, nhưng lại là bước khởi đầu lớn cho hành trình xây dựng hạnh phúc trọn vẹn.

Thắng Đạt