Năm nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá là: "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá". Chủ đề tập trung cảnh báo các chiến lược tiếp thị ngày càng tinh vi của ngành công nghiệp thuốc lá nhằm lôi kéo người sử dụng mới, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em thông qua các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine thế hệ mới.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có hơn 8 triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 1,6 triệu ca tử vong do hút thuốc thụ động. Đáng lo ngại, trẻ em và thanh thiếu niên đang trở thành nhóm đối tượng dễ bị tác động nhất bởi các sản phẩm nicotine mới với thiết kế bắt mắt, nhiều hương vị hấp dẫn và các hình thức quảng bá trá hình trên môi trường mạng.
Tại Việt Nam, mặc dù công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong những năm gần đây, song nguy cơ gia tăng sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ vẫn đang đặt ra nhiều thách thức. Các khảo sát cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh từ 13 - 17 tuổi đang gia tăng nhanh chóng. WHO cũng khẳng định không có bất kỳ sản phẩm chứa nicotine nào là an toàn cho sức khỏe, đặc biệt nicotine có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên.
Phường Phú Thượng tổ chức chương trình hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá và Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế và UBND thành phố Hà Nội, Sở Y tế Hà Nội đã ban hành văn bản đề nghị các sở, ban, ngành, UBND các phường, xã và các đơn vị trực thuộc tăng cường tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026; đồng thời đẩy mạnh thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn thành phố.
Theo đó, các đơn vị tập trung tuyên truyền sâu rộng về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng, nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế, nhà hàng, khách sạn; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, thành phố cũng chú trọng phát huy vai trò của mạng lưới cộng tác viên phòng, chống tác hại của thuốc lá tại cộng đồng; lồng ghép nội dung xây dựng môi trường không khói thuốc vào các phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh".
Tại các địa phương trên địa bàn thành phố, các hoạt động hưởng ứng đã được triển khai sôi nổi, thiết thực. Chiều 26/5, UBND phường Phú Thượng tổ chức chương trình hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá và Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026.
Giám đốc Trạm Y tế phường Phú Thượng Lê Quang Trung cho biết, thuốc lá không chỉ gây hại trực tiếp đối với người sử dụng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Vì vậy, xây dựng môi trường sống không khói thuốc cần có sự chung tay của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội.
Chủ tịch UBND phường Phú Thượng Đỗ Đình Sơn nhấn mạnh vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; đồng thời đề nghị các cơ quan, đơn vị, trường học, tổ dân phố tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng, nơi làm việc và các khu dân cư.
Tại phường Phú Thượng, bác sĩ Vũ Thị Thu, khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm, CDC Hà Nội chia sẻ về những tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người.
Cũng tại chương trình này, phường Phú Thượng được bác sĩ Vũ Thị Thu, Khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội chia sẻ về tác hại của thuốc lá; cập nhật nhiều thông tin mới về tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và các sản phẩm nicotine mới; những nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe thể chất, tinh thần của thanh thiếu niên. Đồng thời, được phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện nay.
Theo các chuyên gia y tế, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang có xu hướng nhắm mạnh vào giới trẻ thông qua thiết kế hiện đại, nhiều hương vị và quảng cáo trên mạng xã hội. Nhiều người lầm tưởng đây là sản phẩm "ít độc hại hơn" thuốc lá truyền thống, tuy nhiên thực tế các sản phẩm này vẫn chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ thần kinh, tim mạch và hô hấp.
WHO cũng cảnh báo việc tiếp xúc nicotine ở lứa tuổi thanh thiếu niên có thể dẫn tới rối loạn nhận thức, giảm khả năng học tập, rối loạn cảm xúc và tăng nguy cơ lệ thuộc các chất gây nghiện khác trong tương lai. Vì vậy, việc ngăn chặn thuốc lá điện tử xâm nhập học đường và cộng đồng là nhiệm vụ cấp thiết hiện nay.
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đồng thời, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ cũng quy định xử phạt đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ trước nguy cơ nghiện nicotine.
Cùng với các hoạt động truyền thông, ngành Y tế Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ sở y tế, trường học, cơ quan hành chính và khu dân cư; tăng cường các hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá; đồng thời huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, trường học và cộng đồng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Thông qua các hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá và Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026, Hà Nội tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng môi trường sống văn minh, lành mạnh, không khói thuốc; nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ sức khỏe nhân dân, hướng tới một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn cho thế hệ trẻ.
Duy Tuân