Mới đây, vụ việc 5 cháu bé tử vong do đuối nước tại Phú Thọ không chỉ để lại nỗi đau tột cùng cho các gia đình mà còn một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ tai nạn đuối nước ở trẻ em. Trong dịp nghỉ hè, trẻ có nhiều thời gian vui chơi, sinh hoạt ngoài trời hơn, nhưng cũng chính là lúc những rủi ro tiềm ẩn gia tăng nếu thiếu sự quan tâm, giám sát và trang bị kỹ năng cần thiết từ người lớn.
Điều đáng nói là phần lớn các vụ đuối nước thường xảy ra ở những nơi không phải xa lạ, mà ngay tại ao làng, mương nước, hồ chứa, hay thậm chí là bể nước trong gia đình. Chính sự chủ quan, lơ là đã khiến những không gian tưởng chừng an toàn trở thành bẫy nguy hiểm đối với trẻ nhỏ.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ tai nạn xảy ra khi trẻ tự ý rủ nhau đi tắm sông, hồ mà không có người lớn đi kèm. Ở lứa tuổi hiếu động, tò mò, trẻ dễ bị cuốn vào các trò chơi dưới nước mà không lường hết được nguy hiểm. Khi một em gặp nạn, những em còn lại thường phản xạ nhảy xuống cứu bạn, dẫn đến tình trạng nhiều trẻ cùng bị đuối nước.
Trẻ cần được trang bị kiến thức về kỹ năng bơi để giúp các em tự bảo vệ mình (ảnh minh họa).
Tại Hà Nội, theo số liệu tổng hợp năm 2025 từ các xã, phường, toàn thành phố ghi nhận hơn 10.600 trường hợp tai nạn thương tích, trong đó có 266 ca tử vong. Riêng tai nạn đuối nước xảy ra 75 trường hợp thì có tới 52 ca tử vong. Đáng chú ý, nhóm trẻ em từ 5 đến 14 tuổi chiếm tỷ lệ lớn với 28 trường hợp, trong đó 20 trường hợp tử vong.
Bên cạnh đó, việc thiếu kỹ năng bơi lội và kỹ năng an toàn trong môi trường nước là một trong những nguyên nhân xảy ra đuối nước. Không ít trẻ em, đặc biệt ở khu vực nông thôn, miền núi, chưa từng được học bơi một cách bài bản. Ngay cả những em biết bơi cũng chưa được trang bị kỹ năng xử lý tình huống như bị chuột rút, gặp dòng nước xoáy hay cứu người bị nạn đúng cách. Điều này khiến nguy cơ tai nạn càng gia tăng khi trẻ tiếp xúc với môi trường nước.
Tại những khu vực có ao, hồ, kênh mương nhưng không có rào chắn, biển cảnh báo hoặc các biện pháp đảm bảo an toàn. Các công trình xây dựng, hố nước sâu không được che chắn cẩn thận cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với trẻ em trong những ngày hè. Khi thiếu sự kiểm soát từ cộng đồng và chính quyền địa phương, những "điểm đen" về đuối nước vẫn tồn tại và âm thầm đe dọa sự an toàn của trẻ.
Từ góc độ gia đình, không thể phủ nhận rằng sự thiếu giám sát của người lớn là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều vụ tai nạn. Trong nhịp sống bận rộn, nhiều phụ huynh không có điều kiện theo sát con em mình mọi lúc, đặc biệt trong dịp hè khi trẻ không đến trường. Tuy nhiên, chỉ một khoảnh khắc lơ là cũng có thể dẫn đến hậu quả không thể cứu vãn. Đuối nước xảy ra nhanh, lặng lẽ và thường không có cơ hội để cứu vãn nếu phát hiện muộn.
Điều đáng nói là đuối nước hoàn toàn có thể phòng tránh nếu có sự chủ động từ mỗi gia đình và sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội. Thực tế cho thấy, việc phổ cập bơi lội và giáo dục kỹ năng an toàn dưới nước cho trẻ em đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do đuối nước. Đây là hướng đi cần được quan tâm hơn, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai, mưa lũ ngày càng diễn biến phức tạp, làm gia tăng nguy cơ tai nạn liên quan đến nước.
Trước thực trạng trên, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần nâng cao ý thức trong việc bảo vệ trẻ em. Việc quản lý, giám sát con em, nhất là trẻ nhỏ, phải được đặt lên hàng đầu. Không nên để trẻ tự ý đi chơi ở những khu vực gần sông, hồ, ao, suối khi không có người lớn đi cùng. Đồng thời, gia đình cần chủ động tạo điều kiện để trẻ được học bơi, học kỹ năng an toàn dưới nước ngay từ sớm, coi đây là một kỹ năng sống.
Bên cạnh đó, việc cải tạo môi trường sống an toàn cũng đóng vai trò quan trọng. Các gia đình cần kiểm tra, che chắn các khu vực chứa nước trong nhà như bể nước, giếng, chum vại; lắp đặt rào chắn tại ao, hồ gần khu dân cư nếu có điều kiện. Cộng đồng và chính quyền địa phương cần tăng cường rà soát, cắm biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm, đồng thời tổ chức các lớp dạy bơi, tập huấn kỹ năng phòng chống đuối nước cho trẻ em trong dịp hè.
Đối với trẻ em, việc được trang bị kiến thức cũng là yếu tố then chốt giúp các em tự bảo vệ mình. Trẻ cần hiểu rõ rằng không nên xuống nước khi không có sự cho phép và giám sát của người lớn, không chơi đùa nguy hiểm gần khu vực nước sâu và đặc biệt không tự ý cứu bạn khi chưa có kỹ năng, mà cần nhanh chóng tìm sự trợ giúp từ người lớn xung quanh. Phòng chống đuối nước không phải là nhiệm vụ của riêng ai, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Chỉ khi mỗi gia đình, mỗi cộng đồng cùng nâng cao ý thức và hành động quyết liệt, những sự việc đáng tiếc có thể được ngăn chặn kịp thời.
Duy Tuân