Demodex là một loại ký sinh trùng thuộc họ bọ ve, kích thước siêu nhỏ, sống chủ yếu trong nang lông và tuyến bã trên da người. Chúng thường tập trung ở những vùng tiết nhiều dầu như mũi, trán, má và cằm. Theo các bác sĩ, phần lớn người trưởng thành đều có sự hiện diện của Demodex trên da, tuy nhiên với mật độ thấp, chúng không gây hại và tồn tại như một phần của hệ vi sinh da tự nhiên.
Vấn đề khi số lượng Demodex tăng sinh bất thường, khi đó chúng có thể gây kích ứng da, làm rối loạn hàng rào bảo vệ tự nhiên và dẫn đến hàng loạt biểu hiện khó chịu. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng da đỏ, nóng rát, châm chích, nổi mụn li ti, bề mặt da sần sùi giống "da gà", lỗ chân lông to và tăng tiết dầu. Đặc biệt, cảm giác ngứa thường rõ hơn vào ban đêm là thời điểm Demodex hoạt động mạnh.
Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba cho biết, Demodex còn có mối liên quan với một số bệnh lý da liễu mạn tính, điển hình là rosacea (trứng cá đỏ). Tuy nhiên, do biểu hiện không đặc hiệu, nhiều trường hợp dễ bị nhầm lẫn với mụn trứng cá thông thường, dị ứng da hoặc viêm da kích ứng, dẫn đến điều trị kéo dài nhưng không hiệu quả.
Một trong những dấu hiệu nghi ngờ nhiễm Demodex là tình trạng điều trị mụn lâu ngày không cải thiện, da trở nên nhạy cảm bất thường và dễ kích ứng. Đáng chú ý, một số người khi sử dụng corticoid thấy triệu chứng giảm nhanh, nhưng khi ngưng thuốc lại bùng phát mạnh hơn.
Không chỉ ảnh hưởng đến da mặt, Demodex còn có thể gây tổn thương vùng mắt. Người bệnh có thể cảm thấy cộm như có cát trong mắt, ngứa và đỏ bờ mi, rụng lông mi. Đặc biệt, sự xuất hiện của các vảy trắng bám quanh gốc lông mi giống như "gàu", đây được xem là dấu hiệu khá điển hình của nhiễm Demodex vùng mi mắt. Tuy nhiên, tình trạng này rất dễ bị nhầm với viêm kết mạc, khô mắt hoặc dị ứng thông thường.
Về chẩn đoán, các bác sĩ cho biết có thể sử dụng các phương pháp như soi da (dermoscopy) hoặc lấy mẫu da, lông mi để quan sát dưới kính hiển vi nhằm xác định sự hiện diện và mật độ của Demodex.
Tùy theo mức độ, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp như sử dụng thuốc bôi hoặc thuốc uống chứa hoạt chất như Metronidazole, Ivermectin, kết hợp với việc làm sạch da đúng cách để kiểm soát lượng dầu thừa, môi trường thuận lợi cho Demodex phát triển. Trong một số trường hợp nặng, có thể cần dùng thuốc đường uống theo chỉ định.
Tuy nhiên, không phải cứ phát hiện có Demodex là cần điều trị. Ở nhiều người, chỉ cần điều chỉnh thói quen chăm sóc da, làm sạch hợp lý và tránh các yếu tố kích thích, tình trạng da có thể cải thiện rõ rệt.
Đặc biệt, một sai lầm phổ biến hiện nay là lạm dụng các sản phẩm trị mụn mạnh hoặc tẩy rửa quá mức khiến da bị suy yếu, mất cân bằng hệ vi sinh, từ đó tạo điều kiện cho Demodex phát triển mạnh hơn.
Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường trên da kéo dài, người dân không nên tự ý điều trị mà cần đến cơ sở chuyên khoa da liễu để được thăm khám và hướng dẫn phù hợp. Việc chăm sóc da đúng cách, sử dụng sản phẩm hợp lý và điều trị theo chỉ định của bác sĩ giúp kiểm soát Demodex hiệu quả, bảo vệ làn da khỏe mạnh.
Duy Tuân