Theo BSCKII Nguyễn Văn Ninh - Phụ trách Khoa Liên chuyên khoa Mắt - Tai Mũi Họng – Răng Hàm Mặt - Bệnh viện Nhi Hà Nội, nguyên nhân chủ yếu của bệnh viêm mũi xoang mạn tính bắt nguồn từ hệ quả của các đợt nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính không được điều trị dứt điểm. Tình trạng này càng trở nên phức tạp khi kết hợp với các yếu tố thuận lợi như cơ địa dị ứng, viêm VA (tổ chức lympho ở vòm mũi họng) quá phát kéo dài, tiếp xúc thường xuyên với môi trường ô nhiễm, khói thuốc lá hoặc do trẻ có sức đề kháng kém.
Bác sĩ nội soi tai mũi họng cho bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Hà Nội.
Phụ huynh có thể nhận diện bệnh qua các biểu hiện điển hình như: ngạt mũi kéo dài buộc trẻ phải thở bằng miệng; chảy mũi dai dẳng với dịch nhầy hoặc mủ màu vàng, xanh; ho kéo dài đặc biệt là về đêm do dịch chảy xuống họng. Bên cạnh đó, trẻ có thể bị hơi thở hôi, đau đầu, nặng vùng mặt, giảm khả năng ngửi dẫn đến chán ăn và ngủ không ngon giấc.
Nếu không được can thiệp kịp thời, viêm mũi xoang mạn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như biến chứng ổ mắt, thần kinh thị giác, viêm tai giữa, viêm xoang cấp tái phát, viêm phế quản kéo dài hoặc làm trầm trọng hơn bệnh lý hen phế quản sẵn có. Đặc biệt, thói quen thở bằng miệng kéo dài do tắc mũi có thể làm biến dạng khuôn mặt của trẻ trong quá trình phát triển (vòm họng cao, răng hô, mặt dài).
Bác sĩ Ninh cũng cho biết, nguyên tắc điều trị viêm mũi xoang mạn tính ở trẻ hiện nay tập trung vào việc phối hợp giữa kiểm soát triệu chứng và giải quyết nguyên nhân. Trẻ cần được rửa mũi đúng cách bằng nước muối sinh lý, sử dụng thuốc kháng viêm hoặc chống dị ứng theo hướng dẫn. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn rõ rệt theo chỉ định của bác sĩ. Trong một số trường hợp VA phì đại gây tắc nghẽn nghiêm trọng, việc xem xét nạo VA là cần thiết để thông thoáng đường thở. Trường hợp viêm mũi xoang mạn tính có polip mũi hoặc không khi đã điều trị nội khoa đúng phác đồ, không đáp ứng, bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng sẽ xem xét chỉ định can thiệp phẫu thuật nội soi mũi xoang để làm sạch bệnh tích, dẫn lưu xoang, giúp mũi xoang hồi phục, ổn định.
Trong một số trường hợp VA phì đại gây tắc nghẽn nghiêm trọng, việc xem xét nạo VA là cần thiết để thông thoáng đường thở.
Việc đưa trẻ đi khám sớm là yếu tố quyết định khi thấy trẻ có dấu hiệu ngạt mũi, chảy mũi, ho đêm kéo dài hoặc ngủ ngáy. Để phòng bệnh hiệu quả, bác sĩ Nguyễn Văn Ninh khuyến cáo cha mẹ cần chú trọng giữ vệ sinh mũi họng, tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc và bụi bẩn, đồng thời đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ và tiêm chủng vắc xin theo lịch trình để nâng cao sức đề kháng.
Viêm mũi xoang mạn tính là bệnh lý phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua. Việc phát hiện sớm và tuân thủ lộ trình điều trị dài hạn không chỉ giúp hạn chế biến chứng mà còn đảm bảo chất lượng cuộc sống và sự phát triển toàn diện cho trẻ.
Hà Khanh