Chuyển từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh
Năm 2026, Việt Nam lựa chọn chủ đề cho Ngày Sức khỏe toàn dân là: "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh". Thông điệp này thể hiện rõ định hướng đổi mới của ngành Y tế - chuyển từ tư duy tập trung khám và chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân một cách toàn diện, liên tục theo vòng đời.
Trong định hướng đó, thành phố Hà Nội xác định rõ vai trò của việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Thực tế cho thấy, các bệnh không lây nhiễm đang có xu hướng gia tăng, trong đó nhiều nguyên nhân xuất phát từ các hành vi nguy cơ như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia và lối sống ít vận động. Vì vậy, thành phố đang đẩy mạnh các giải pháp giảm thiểu tiêu thụ các sản phẩm có hại cho sức khỏe, từng bước thay đổi hành vi, nâng cao ý thức của người dân.
TS.BS Nguyễn Trọng Diện – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội thăm hỏi người dân khám sức khỏe tại Trạm Y tế phường Việt Hưng.
Không chỉ dừng lại ở sức khỏe thể chất, công tác chăm sóc sức khỏe tinh thần cũng ngày càng được quan tâm trong bối cảnh xã hội hiện đại. Theo ước tính, có khoảng 15% dân số có nguy cơ gặp các vấn đề liên quan đến stress, lo âu. Do đó, việc xây dựng môi trường sống, làm việc và học tập cân bằng, giảm áp lực đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Song song với đó, các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, an toàn vệ sinh lao động, phòng, chống cháy nổ và tai nạn thương tích tiếp tục được triển khai đồng bộ. Trung bình mỗi năm, Hà Nội ghi nhận hàng nghìn ca tai nạn thương tích, cho thấy công tác phòng ngừa rủi ro ngày càng đóng vai trò quan trọng. Thông qua việc xây dựng các mô hình cộng đồng, trường học và nơi làm việc an toàn, thân thiện, thành phố đang từng bước hình thành một môi trường sống khỏe mạnh, bền vững cho người dân.
Đây cũng là một phần trong cam kết mạnh mẽ của Việt Nam hướng tới mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân. Tại Hà Nội, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đã đạt trên 95%, trong khi tỷ lệ hài lòng của người dân đối với chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh đạt trên 90% - những con số cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ y tế.
Hà Nội nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, lấy người dân làm trung tâm
Thành phố Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Trong những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trên địa bàn đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Theo thống kê, tuổi thọ trung bình của người dân Thủ đô năm 2025 đạt 76,5 tuổi.
Hệ thống y tế Thủ đô không ngừng được củng cố và phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng, với 2 chi cục; 5 trung tâm chuyên khoa; 125 bệnh viện, trong đó có 35 bệnh viện Trung ương, bộ, ngành; 42 bệnh viện công lập thuộc thành phố; 48 bệnh viện ngoài công lập; 45 cơ sở trợ giúp xã hội; mạng lưới 126 trạm y tế xã, phường đang trở thành tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu gần dân nhất, giúp người dân được quản lý sức khỏe liên tục, phát hiện sớm bệnh tật và tư vấn phòng bệnh ngay tại cộng đồng.
Ngành y tế Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu tại Chương trình số 08 của Thành ủy về phát triển hệ thống an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi và chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô giai đoạn 2021 - 2025. Thành phố đã thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với khoảng 285 nghìn đối tượng bảo trợ xã hội, với kinh phí trợ cấp gần 2.000 tỷ đồng mỗi năm; 100% các trường hợp khó khăn đột xuất đều được hỗ trợ, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.
Người dân nên khám sức khỏe định kỳ, theo dõi và quản lý sức khỏe của bản thân và gia đình, để phát hiện sớm, điều trị kịp thời và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Trong lĩnh vực y tế dự phòng, ngành Y tế chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, kịp thời xử lý các ổ dịch, không để dịch bệnh lan rộng. Đồng thời, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị, vật tư, hóa chất phục vụ công tác phòng, chống dịch từ tuyến thành phố đến cơ sở. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố đã tham mưu triển khai nhiều giải pháp quyết liệt, góp phần kiểm soát hiệu quả đại dịch COVID-19 cũng như các dịch bệnh lưu hành hàng năm. Công tác tiêm chủng mở rộng được duy trì với đầy đủ các mũi tiêm, 9/9 chỉ tiêu đều đạt tiến độ đề ra.
Công tác cải thiện dinh dưỡng cộng đồng tiếp tục đạt kết quả tích cực, với tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ dưới 5 tuổi còn 6,4%, tỷ lệ thấp còi còn 9,6%.
Trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, nhiều kỹ thuật chuyên sâu đã được triển khai thường quy. Mỗi năm, các cơ sở y tế trên địa bàn thực hiện trên 7,7 triệu lượt khám chữa bệnh, trong đó có hơn 4,7 triệu lượt khám bảo hiểm y tế, tăng đều qua các năm. Riêng lĩnh vực tim mạch, mỗi năm thực hiện trên 2.000 ca phẫu thuật tim; nhiều kỹ thuật cao trong ung bướu, sản khoa, hồi sức cấp cứu đã được làm chủ tại tuyến thành phố, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương. Tỷ lệ hài lòng của người dân đối với dịch vụ y tế duy trì ở mức trên 90%, cho thấy chất lượng phục vụ ngày càng được nâng cao.
Công tác chuyển đổi số trong ngành Y tế đạt nhiều kết quả tích cực. Thực hiện Đề án 06 của Chính phủ, đến nay toàn bộ bệnh viện công lập và gần 30 bệnh viện ngoài công lập đã triển khai bệnh án điện tử. Việc số hóa dữ liệu giúp lưu trữ thông tin đầy đủ, hỗ trợ bác sĩ tra cứu nhanh chóng, nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, điều trị, đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh.
Năm 2025, hơn 12,3 triệu hồ sơ khám chữa bệnh đã được liên thông; trên 3,1 triệu người dân đã tích hợp sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, từng bước hình thành hệ thống quản lý sức khỏe điện tử. Thành phố cũng đang thí điểm hệ thống điều phối dữ liệu y tế, hướng tới xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh trong tương lai.
Thực hiện Nghị quyết số 57 của Trung ương, ngành Y tế Hà Nội đã triển khai chiến dịch 90 ngày thu thập dữ liệu sống, đồng thời từng bước ứng dụng công nghệ IoT trong xây dựng mô hình y tế thông minh.
Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, thành phố triển khai đầy đủ các biện pháp quản lý, giám sát theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Y tế. Nhờ đó, Hà Nội không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm lớn, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân. Đồng thời, tăng cường truyền thông, nâng cao ý thức lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn trong cộng đồng.
Những kết quả và con số đạt được không chỉ phản ánh nỗ lực của ngành y tế, mà còn cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của toàn xã hội đối với công tác chăm sóc sức khỏe.
Hướng tới bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân và xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh
Trong thời gian tới, Hà Nội tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hướng tới mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, với trọng tâm là phát triển y tế cơ sở, nâng cao năng lực y tế dự phòng và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Thực hiện Chương trình hành động số 06 của Thành ủy Hà Nội về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, lĩnh vực y tế tiếp tục được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, hướng tới mục tiêu nâng cao toàn diện sức khỏe, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô.
Hà Nội tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực y tế dự phòng và đẩy mạnh chuyển đổi số trong khám bệnh, chữa bệnh.
Trong đó, nhiều chỉ tiêu cụ thể đã được đặt ra với yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và bền vững hơn. Cụ thể, thành phố phấn đấu đến năm 2030, chiều cao trung bình của thanh thiếu niên 18 tuổi tăng tối thiểu 1,5cm so với hiện nay; Tuổi thọ trung bình của người dân Thủ đô đạt 78 tuổi; Thành phố hướng tới mục tiêu trên 85% học sinh đạt chuẩn theo bộ tiêu chí đánh giá thể lực; 100% người dân được quản lý sức khỏe thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử, đồng thời được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm.
Phấn đấu 100% xã, phường đạt tiêu chí quốc gia về y tế. Đây là nền tảng quan trọng để đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân; 100% các dịch bệnh nguy hiểm, mới nổi, tái nổi và các sự cố y tế công cộng được giám sát, phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý kịp thời, không để dịch lan rộng, kéo dài.
Hà Nội phấn đấu 100% cơ sở khám chữa bệnh triển khai bệnh án điện tử, tiến tới xây dựng hệ thống y tế thông minh, hiện đại, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng điều trị. Tăng thêm 50% số người dễ bị tổn thương được tiếp cận các dịch vụ tại cơ sở trợ giúp xã hội so với năm 2025, đồng thời bảo đảm ít nhất 70% người khuyết tật được tiếp cận, tư vấn và hướng dẫn các dịch vụ phục hồi chức năng phù hợp.
Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, mỗi người dân cần chủ động hơn trong việc phòng bệnh, duy trì lối sống lành mạnh, tích cực rèn luyện thể chất và tham gia khám sức khỏe định kỳ.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, mỗi người dân Thủ đô hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực: chủ động phòng bệnh, duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường vận động, nói không với thuốc lá, hạn chế rượu bia và các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Hãy khám sức khỏe định kỳ, theo dõi và quản lý sức khỏe của bản thân và gia đình, để phát hiện sớm, điều trị kịp thời và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Cùng với đó, mỗi người dân hãy chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh - từ gia đình, nhà trường đến cộng đồng, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực vì một xã hội khỏe mạnh.
Sức khỏe không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế, mà là trách nhiệm của mỗi cá nhân và toàn xã hội. Vì một Hà Nội khỏe mạnh - vì một Việt Nam phát triển bền vững - mỗi người dân hãy hành động ngay từ hôm nay để bảo vệ và nâng cao sức khỏe của chính mình.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự chung tay của cộng đồng, Hà Nội đang từng bước xây dựng một Thủ đô khỏe mạnh - nơi mọi người dân đều được sống khỏe, sống tốt và được chăm sóc sức khỏe một cách toàn diện.
Duy Tuân