Nằm trên giường bệnh, cô gái trẻ Nguyễn A. (24 tuổi, Hà Nội) với dáng người nhỏ mảnh khảnh không giấu được vẻ mệt mỏi. A. phát hiện mắc suy thận cách đây khoảng 3 năm, khi cơ thể gần như không có biểu hiện rõ rệt ngoài cảm giác mệt kéo dài. Ban đầu, cô nghĩ đó chỉ là hệ quả của việc thường xuyên thức khuya, về muộn do đặc thù công việc. Chỉ đến khi đi khám, A. mới bàng hoàng nhận kết luận suy thận giai đoạn muộn
Hiện nay, A vẫn cố gắng duy trì công việc để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống và chi phí điều trị. Mỗi tuần, A. phải chạy thận 3 lần, cách một ngày lại vào viện một lần. Việc chạy thận đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống cũng như rất tốn kém về mặt kinh tế.
Hay trường hợp bệnh nhân Thắng (23 tuổi, Hà Nội) phát hiện mắc bệnh Lupus từ năm 2015, đến năm 2018 thì biến chứng viêm thận. Hiện tại, Thắng phải chạy thận định kỳ cách một ngày một lần.
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Đăng Quốc – Trưởng khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, xu hướng người trẻ mắc suy thận và chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn đang ngày càng gia tăng. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp có mối liên hệ chặt chẽ với các bệnh lý rối loạn chuyển hóa và lối sống thiếu lành mạnh, những yếu tố âm thầm bào mòn sức khỏe thận theo thời gian. Tại Bệnh viện Thanh Nhàn, tỷ lệ bệnh nhân trẻ tuổi phải lọc máu chiếm khoảng 10–15% tổng số người bệnh, chủ yếu ở nhóm dưới 40 tuổi. Thường ngày Khoa Thận nhân tạo hoạt động 3 ca/ngày với khoảng 200 lượt chạy/ngày, điều trị cho khoảng trên 400 bệnh nhân lọc máu chu kỳ, kèm theo đó là điều trị bệnh nhân cấp cứu của khoa phòng khác khi phải can thiệp điều trị bằng lọc máu phối hợp.
Bệnh nhân chạy thận được chăm sóc tại Bệnh viện Thanh Nhàn.
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Đăng Quốc, người trẻ phát hiện suy thận thường rơi vào hai trường hợp. Một là những trường hợp trước đó hoàn toàn chưa được chẩn đoán bệnh, đến khi đi khám thì chức năng thận đã suy nặng, buộc phải lọc máu ngay để duy trì sự sống. Hai là các bệnh nhân đã từng được phát hiện mắc bệnh nền, đặc biệt là những bệnh liên quan đến rối loạn chuyển hóa, làm gia tăng nguy cơ suy thận sớm nếu không được kiểm soát tốt.
Qua thực tế thăm khám và điều trị tại bệnh viện, bác sĩ Quốc chỉ ra nhiều nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng này. Trước hết là lối sống và chế độ ăn uống thiếu lành mạnh. Nhiều người trẻ hiện nay lao động với cường độ cao nhưng lại ít quan tâm đến dinh dưỡng và rèn luyện thể chất. Việc sử dụng đồ ăn nhanh ngày càng phổ biến, trong khi các thực phẩm này thường chứa nhiều dầu mỡ, chất béo, dễ gây rối loạn chuyển hóa, nền tảng của nhiều bệnh lý mạn tính, trong đó có bệnh thận.
Bên cạnh đó là thói quen sinh hoạt không điều độ. Không ít thanh niên thường xuyên thức khuya, làm việc ban đêm, ăn nhiều đạm, sử dụng bia rượu. Những thói quen này có thể gây ra các rối loạn chuyển hóa âm thầm, diễn tiến kéo dài và ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thận mà người bệnh không hề hay biết.
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Đăng Quốc, bệnh thận là nhóm bệnh lý có diễn biến âm thầm, các triệu chứng thường không rõ ràng và chỉ bộc lộ khi tổn thương đã tiến triển nặng. Vì vậy, phát hiện sớm là thách thức lớn nếu người dân không quan tâm đúng mức đến sức khỏe của mình. Trong sinh hoạt, ăn uống cần tạo thói quen giảm muối, uống đủ nước, hạn chế thức ăn nhanh, ngủ đúng giờ, vận động thường xuyên, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và tuyệt đối không tự ý dùng thuốc. Khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, suy nhược hoặc cảm nhận những bất thường của cơ thể, người dân không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để tránh hậu quả đáng tiếc.
Lê Hoà