Các chuyên gia cho biết, cong vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị cong lệch bất thường sang một bên hoặc thay đổi các đường cong sinh lý tự nhiên. Bệnh thường xuất hiện trong giai đoạn trẻ phát triển nhanh về chiều cao và thể chất. Đáng chú ý, nhiều trường hợp tiến triển âm thầm nên dễ bị bỏ qua cho đến khi biến dạng đã rõ rệt.
Nhiều ảnh hưởng nếu không điều trị sớm
Theo các bác sĩ Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, cong vẹo cột sống không chỉ gây mất cân đối hình thể mà còn có thể ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, tim mạch và vận động của trẻ. Trẻ bị cong vẹo cột sống thường có tâm lý tự ti, ngại giao tiếp do thay đổi ngoại hình. Ở những trường hợp nặng, bệnh có thể gây đau lưng kéo dài, hạn chế vận động và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống khi trưởng thành.
Đặc biệt, với trẻ gái, tình trạng cong vẹo cột sống nặng kéo dài có nguy cơ ảnh hưởng đến khung chậu và chức năng sinh sản trong tương lai nếu không được điều trị kịp thời.
Cán bộ y tế hướng dẫn trẻ tập luyện để điều trị cong vẹo cột sống.
Nhận biết sớm qua những dấu hiệu bất thường
Các bác sĩ Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội khuyến cáo phụ huynh cần chú ý quan sát trẻ trong sinh hoạt hằng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ cong vẹo cột sống như:
- Hai vai không cân đối, một bên cao hơn bên còn lại
- Xương bả vai nhô bất thường
- Eo lệch, hông không đều
- Khi cúi người về phía trước thấy lưng gồ hoặc cột sống cong lệch
- Trẻ ngồi học sai tư thế, nhanh mỏi lưng
- Đau lưng kéo dài hoặc hạn chế vận động
Nhiều trẻ không có biểu hiện đau rõ rệt nên bệnh dễ bị bỏ sót nếu không được kiểm tra định kỳ.
Nguyên nhân thường gặp ở trẻ học đường
Theo các chuyên gia, cong vẹo cột sống ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, những yếu tố liên quan đến học tập và sinh hoạt hiện nay là nguyên nhân phổ biến như:
- Ngồi học sai tư thế trong thời gian dài
- Mang cặp sách quá nặng
- Ít vận động thể chất
- Bàn ghế học tập không phù hợp với chiều cao của trẻ
Ngoài ra, bệnh cũng có thể liên quan đến dị tật bẩm sinh hoặc các bệnh lý thần kinh - cơ.
Các bác sĩ cho biết, việc trẻ sử dụng thiết bị điện tử nhiều, ngồi học không đúng tư thế và thiếu vận động sau giờ học đang khiến nguy cơ cong vẹo cột sống ngày càng gia tăng.
Phát hiện sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị
Theo Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, phát hiện sớm là yếu tố rất quan trọng trong điều trị cong vẹo cột sống ở trẻ em. Khi được phát hiện ở giai đoạn nhẹ, nhiều trường hợp có thể cải thiện hiệu quả thông qua phục hồi chức năng, tập luyện chỉnh tư thế và theo dõi định kỳ mà chưa cần can thiệp phẫu thuật.
Việc phát hiện sớm giúp:
- Hạn chế tiến triển cong vẹo
- Giảm nguy cơ biến dạng cột sống nặng
- Tăng hiệu quả phục hồi chức năng
- Giúp trẻ phát triển thể chất cân đối và tự tin hơn
Thực tế tại Khoa Nhi của bệnh viện, nhiều trẻ bị cong vẹo cột sống đã được phát hiện sớm và điều trị thành công bằng các phương pháp phục hồi chức năng kết hợp theo dõi chuyên sâu.
Bài tập cong vẹo cột sống cho trẻ tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội
Điều trị tùy theo mức độ bệnh
Tùy thuộc mức độ cong vẹo, độ tuổi và tốc độ tiến triển của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.
Điều trị phục hồi chức năng: đây là phương pháp điều trị phổ biến trong giai đoạn sớm. Các bài tập chuyên biệt giúp cải thiện tư thế, tăng cường sức mạnh cơ lưng, hỗ trợ cân bằng cột sống và hạn chế tiến triển cong vẹo.
Sử dụng áo nẹp chỉnh hình: áo nẹp chỉnh hình có vai trò hỗ trợ kiểm soát độ cong cột sống trong giai đoạn trẻ còn phát triển, góp phần hạn chế bệnh tiến triển nặng hơn.
Phẫu thuật điều trị cong vẹo cột sống: phẫu thuật thường được chỉ định trong các trường hợp cong vẹo nặng hoặc tiến triển nhanh, có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng vận động và các cơ quan khác trong cơ thể.
Chủ động phòng ngừa cong vẹo cột sống cho trẻ
Để phòng ngừa cong vẹo cột sống, các bác sĩ của Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội khuyến cáo phụ huynh cần:
- Hướng dẫn trẻ ngồi học đúng tư thế
- Lựa chọn bàn ghế phù hợp với chiều cao
- Không để trẻ mang cặp sách quá nặng
- Khuyến khích trẻ tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên
- Đưa trẻ khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường cột sống
Ngoài ra, khi phát hiện trẻ có dấu hiệu vai, lưng hoặc hông mất cân đối; đau lưng kéo dài; tư thế đứng hoặc đi bất thường, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
Các bác sĩ Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội nhấn mạnh, "phát hiện sớm - can thiệp đúng thời điểm" chính là chìa khóa giúp trẻ có một cột sống khỏe mạnh, phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Khánh Chi