Tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội, hình ảnh những tấm biển "Cấm hút thuốc" không còn chỉ mang tính nhắc nhở đơn thuần, mà còn là một cuộc chiến quyết liệt của ngành Y tế trong phòng, chống tác hại thuốc lá nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước hiểm họa từ khói thuốc lá.
Điển hình, tại Bệnh viện Phổi Hà Nội, công tác truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá được triển khai bằng nhiều hình thức, thông điệp "Nói không với thuốc lá" xuất hiện ở hầu hết các khoa phòng, từ khu vực khám bệnh, hành lang, buồng bệnh... đều được bố trí panô, áp phích và biển cấm hút thuốc rõ ràng, đến các buổi tư vấn trực tiếp cho người bệnh đều liên tục phát đi thông điệp cảnh báo về tác hại của thuốc lá.
ThS.BS Chu Thị Cúc Hương, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Phổi Hà Nội cho biết, phòng Tư vấn bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - hen phế quản, Bệnh viện Phổi Hà Nội hiện tại quản lý 1400-1500 bệnh nhân. Trong số những bệnh nhân mà đang quản lý thì đến khoảng 85-90% là liên quan đến khói thuốc lá. Đa số bệnh nhân nam giới hút thuốc lá chủ động, còn với một số bệnh nhân nam giới và một số bệnh nhân nữ giới là hút thuốc lá thụ động, là những bệnh nhân sống trong môi trường làm việc hoặc ở gia đình hoặc là ngoài cộng đồng, tiếp xúc với người có hút thuốc lá.
Theo ThS.BS Chu Thị Cúc Hương, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - căn bệnh được ví như "sát thủ thầm lặng" vì tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Không phải hút thuốc hôm nay là ngày mai mắc bệnh ngay. Có những bệnh nhân đã bỏ thuốc 20 thậm chí 30 năm nhưng đến tuổi già mới phát bệnh. Ban đầu chỉ là ho, khạc đờm vào buổi sáng nên nhiều người chủ quan. Đến khi xuất hiện khó thở thì bệnh đã tiến triển nặng.
Công tác truyền thông nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá được chú trọng lồng ghép tuyên truyền đến bệnh nhân.
Cùng với việc tập trung nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh, Bệnh viện Phổi Hà Nội còn đặc biệt chú trọng công tác truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của thuốc lá. ThS.BS Chu Thị Cúc Hương cho biết, Câu lạc bộ "Vì sức khỏe hai lá phổi" của bệnh viện được thành lập từ năm 2011 và đến nay đã hoạt động bài bản, thu hút đông đảo bệnh nhân không chỉ tại Hà Nội mà còn ở nhiều tỉnh thành lân cận tham gia sinh hoạt định kỳ.
Trong các buổi sinh hoạt, bên cạnh việc tư vấn điều trị, hướng dẫn dự phòng các bệnh lý hô hấp mạn tính, câu lạc bộ luôn lồng ghép nội dung truyền thông về tác hại của thuốc lá và khói thuốc lá đối với sức khỏe người bệnh, người thân và cộng đồng. Nhiều chuyên đề, bài giảng chuyên sâu về phòng chống tác hại thuốc lá được triển khai thường xuyên nhằm giúp người bệnh hiểu rõ hơn về những hệ lụy mà thuốc lá gây ra đối với hệ hô hấp.
Đặc biệt, từ chính trải nghiệm bệnh tật của bản thân, nhiều bệnh nhân sau khi tham gia câu lạc bộ đã trở thành những "tuyên truyền viên" tích cực trong gia đình và cộng đồng. Họ không chỉ vận động người thân bỏ thuốc lá mà còn trực tiếp chia sẻ câu chuyện điều trị, những khó khăn khi phải sống chung với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính để nâng cao nhận thức cho cộng đồng về tác hại lâu dài của khói thuốc đối với sức khỏe.
Không riêng Bệnh viện Phổi Hà Nội, tại Bệnh viện đa khoa Phú Xuyên, công tác phòng chống tác hại thuốc lá cũng đang được triển khai quyết liệt gắn với xây dựng cơ sở y tế xanh – sạch – đẹp. Bệnh viện yêu cầu toàn thể viên chức, người lao động, người bệnh và người nhà người bệnh nghiêm túc thực hiện quy định không hút thuốc trong khuôn viên bệnh viện; không sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; chủ động nhắc nhở người xung quanh không hút thuốc nơi công cộng.
Mỗi cán bộ y tế, mỗi người bệnh và người nhà bệnh nhân sẽ cùng nâng cao ý thức, chung tay giữ gìn môi trường bệnh viện không khói thuốc.
Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Phú Xuyên Trần Trí Bình cho biết, nhằm bảo vệ sức khỏe cho người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng, bệnh viện đã tăng cường các hoạt động xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc. Chúng tôi quán triệt tới toàn thể cán bộ, nhân viên y tế tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên bệnh viện. Đồng thời, tăng cường vai trò của lãnh đạo các khoa, phòng trong việc kiểm tra, giám sát và thường xuyên nhắc nhở người bệnh, người nhà bệnh nhân thực hiện nghiêm quy định không hút thuốc lá tại cơ sở y tế, tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, vận động người bệnh từ bỏ thói quen hút thuốc để góp phần bảo vệ sức khỏe cho chính mình và những người xung quanh. Mỗi cán bộ y tế, mỗi người bệnh và người nhà bệnh nhân sẽ cùng nâng cao ý thức, chung tay giữ gìn môi trường bệnh viện không khói thuốc. Đây không chỉ là trách nhiệm với sức khỏe cá nhân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, góp phần xây dựng bệnh viện xanh, sạch, đẹp và thân thiện hơn...
BSCKI Vũ Đức Cường, Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện đa khoa Phú Xuyên cho biết, phần lớn bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính điều trị tại đây đều liên quan đến thuốc lá. Bệnh nhân không hút trực tiếp thì cũng hít phải khói thuốc gián tiếp từ bạn bè, người thân. Khi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, chất lượng cuộc sống giảm rất nhanh. Người bệnh khó thở, thường xuyên phải nhập viện vì các đợt cấp. Nhiều bệnh nhân sau khi nhập viện mới thực sự thấm thía hậu quả của thuốc lá. Có người chia sẻ rằng nếu biết trước mức độ nguy hiểm của căn bệnh này, họ sẽ không bao giờ hút thuốc.
BSCKI Vũ Đức Cường khuyến cáo, tất cả những người đang hút thuốc lá, thuốc lào hoặc có ý định bắt đầu sử dụng thuốc lá cần từ bỏ hoặc tránh xa khói thuốc để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng. Từ bỏ thuốc lá càng sớm sẽ càng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi, tim mạch và nhiều bệnh hô hấp khác... Với những người nghiện thuốc lá, dù chưa thể bỏ ngay lập tức thì cần chủ động giảm dần số lượng thuốc hút mỗi ngày, kiên trì cai thuốc. Điều quan trọng nhất là mỗi người cần nhận thức tác hại của thuốc lá không chỉ làm giảm chất lượng cuộc sống của chính mình mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của những người thân. Bỏ thuốc lá hôm nay chính là bảo vệ lá phổi, bảo vệ tương lai và mang lại cuộc sống khỏe mạnh hơn…
Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá, nhiều cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội đã đồng loạt tổ chức các hoạt động truyền thông như diễu hành, treo băng rôn khẩu hiệu, phát tài liệu tuyên truyền, tư vấn cai thuốc lá trực tiếp cho người dân... Những hoạt động ấy không đơn thuần là chiến dịch truyền thông ngắn hạn mà đang góp phần tạo nên sự thay đổi trong nhận thức cộng đồng.
Thắng Đạt