Mỗi người dân cần chủ động khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm.
Ở tuổi 82, ông Khuất Ngọc Hà, xã Phúc Thọ, Hà Nội vẫn duy trì thói quen đi khám sức khỏe định kỳ. Nhiều năm trước, trong một lần kiểm tra sức khỏe, ông được phát hiện mắc tăng huyết áp dù trước đó gần như không có biểu hiện bất thường. Ban đầu, ông khá bất ngờ vì nghĩ bản thân vẫn khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, sau khi được các bác sĩ tư vấn, ông hiểu rằng tăng huyết áp là bệnh lý nguy hiểm nếu không được kiểm soát tốt có thể dẫn đến đột quỵ, suy tim hay tai biến mạch máu não. Ông Khuất Ngọc Hà chia sẻ, từ khi phát hiện mắc tăng huyết áp đến nay, tôi duy trì uống thuốc đều đặn, điều chỉnh chế độ ăn uống và tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ tại Bệnh viện đa khoa Phúc Thọ. Nhờ tuân thủ điều trị, các bác sĩ cho biết sức khỏe của tôi luôn được kiểm soát ổn định.
Bệnh không lây nhiễm là bệnh không lây từ người sang người. Bệnh tiến triển trong thời gian dài và chậm. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh chủ yếu là do lối sống sinh hoạt thiếu lành mạnh hằng ngày như hút thuốc lá, dinh dưỡng không hợp lý, ít hoạt động thể lực, sử dụng nhiều rượu, bia...
Bệnh không lây nhiễm bao gồm các bệnh phổ biến như bệnh tim mạch gồm tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính – COPD và đái tháo đường... có nhiều nguyên nhân dẫn đến các bệnh không lây nhiễm, trong đó phần lớn liên quan đến lối sống và hành vi cá nhân. Điển hình những yếu tố nguy cơ phổ biến bao gồm hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ dinh dưỡng không hợp lý như nhiều muối, đường, chất béo..., ít vận động thể lực, căng thẳng kéo dài và ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, yếu tố di truyền, tuổi tác và bệnh nền cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Các bệnh không lây nhiễm thường triệu chứng không rõ ràng ở giai đoạn đầu, dễ bị bỏ qua. Điển hình như người mắc bệnh tim mạch có thể xuất hiện đau ngực, khó thở; bệnh nhân đái tháo đường có biểu hiện khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân; người mắc bệnh hô hấp mạn tính gây ho kéo dài, khó thở; người mắc ung thư thường phát hiện muộn khi đã có dấu hiệu rõ rệt như đau, chảy máu bất thường, sụt cân không rõ nguyên nhân…Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, gây khó khăn cho việc điều trị.
Các bệnh không lây nhiễm không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cá nhân mà còn tạo gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, suy tim, suy thận, mù lòa, tàn phế, thậm chí tử vong... Bên cạnh đó, chi phí điều trị các bệnh mạn tính thường kéo dài và tốn kém, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình.
BSCKI Đỗ Thị Chinh, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Phúc Thọ cho biết, các bệnh không lây nhiễm không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cá nhân mà còn tạo gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, suy tim, suy thận, mù lòa, tàn phế, thậm chí tử vong... Bên cạnh đó, chi phí điều trị các bệnh mạn tính thường kéo dài và tốn kém, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình. Điều đáng lo ngại, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nặng do tâm lý chủ quan, ngại đi khám sức khỏe. Bệnh không lây nhiễm thường yêu cầu quản lý lâu dài, đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống và theo dõi sức khỏe định kỳ.
Để chủ động phòng chống các bệnh không lây nhiễm mỗi người dân cần bắt đầu từ những hành động đơn giản nhưng thiết thực trong cuộc sống hằng ngày như duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân đối, tăng cường rau xanh, hạn chế muối, đường, chất béo; tăng cường vận động thể lực, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày; nói không với thuốc lá, hạn chế rượu bia; quản lý căng thẳng, giữ tinh thần tích cực.
Đặc biệt, mỗi người dân cần chủ động khám sức khỏe định kỳ, tầm soát, phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn để điều trị kịp thời. Đối với người bị mắc các bệnh không lây nhiễm, nhất là bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường cần tuần thủ nghiêm ngặt về điều trị bệnh, đồng thời thực hiện hành vi, lối sống có lợi cho sức khỏe theo lời khuyên của bác sĩ.
Thắng Đạt