Tại khu vực điều trị bệnh nhân truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội), hiện đang có khoảng 65 bệnh nhân, trong đó có hơn 35 trường hợp mắc cúm A đang nằm điều trị. Phần lớn các bệnh nhân nhập viện trong tình trạng khá nặng, thường vào ngày thứ 3, thứ 4 của bệnh với các biểu hiện mệt mỏi nhiều và có bội nhiễm kèm theo. Đa số người bệnh là người cao tuổi có bệnh lý nền, đặc biệt là những bệnh nhân có bệnh lý phổi mãn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và hen phế quản.
Theo thống kê của Khoa Bệnh Nghề nghiệp, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn, từ đầu năm đến nay (tính đến đầu tháng 11), khoa đã tiếp nhận khoảng 500 bệnh nhân mắc cúm A. Đáng chú ý, riêng trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 11, khoa đã tiếp nhận 184 bệnh nhân cúm A, tương đương gần bằng một nửa số ca của cả năm. Chỉ tính riêng từ đầu tuần đến nay, khoa đã tiếp nhận thêm 30 bệnh nhân cúm A mới, cho thấy xu hướng gia tăng rõ rệt so với tuần trước.
Bệnh nhân Nguyễn Ngọc Thái (73 tuổi, trú tại phường Tân Mai, Hà Nội) sau 5 ngày nhập viện, dù đã hết sốt nhưng vẫn trong tình trạng mệt mỏi, thở dốc và phải thở máy hỗ trợ. Ông Thái là một trong những ca bệnh nặng, nhập viện trong thời gian muộn khi bước sang ngày thứ 3 của cơn sốt ở nhà mới vào viện, hiện đang được điều trị tích cực tại Khoa Bệnh Nghề nghiệp, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn.
ThS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Phó trưởng Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết bệnh nhân Ngọc Thái vào viện trong tình trạng sốt, khó thở, trên nền của bệnh nhân là một đợt cấp COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính). "Trong những ngày đầu bệnh nhân nhập viện thì đợt cấp COPD của bệnh nhân rất nặng, khởi phát trên nền cúm phổi, trên khí máu bệnh nhân bắt đầu có sự ứ của CO2, tức là tăng CO2 trong máu. Bệnh nhân đã được chỉ định dùng thuốc giãn phế quản và cân nhắc có chỉ định thở máy không xâm nhập.
Các bệnh nhân cúm A điều trị tại Bệnh viện Thanh Nhàn.
Cũng đang điều trị vì cúm A tại bệnh viện, trường hợp bà Lê Thị Sửu (89 tuổi Mai Động, Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Con gái bệnh nhân cho biết: " Bố mẹ đã lớn tuổi, sống riêng, ông năm nay 94 tuổi, cả hai đều có nhiều bệnh nền. Mẹ tôi ốm cả tuần mà không biết là bị cúm A, cứ nghĩ chỉ là cúm thường nên tự mua thuốc uống ở nhà nhưng không đỡ. Đến khi bà sốt cao, mệt quá thì mới đưa đi cấp cứu. Khoảng 4 giờ sáng bà bất tỉnh, ông phải gọi điện cho con cháu, đến 5 giờ sáng thì chúng tôi đưa được bà vào bệnh viện".
ThS. BS Nguyễn Trọng Hưng nhận định, số ca mắc cúm A có khả năng tiếp tục tăng trong thời gian tới, nhiều hơn so với số lượng bệnh nhân năm ngoái, đặc biệt khi thời tiết năm nay khác thường, mưa nhiều, nồm ẩm xuất hiện sớm là điều kiện thuận lợi cho virus cúm phát triển và lây lan trong cộng đồng. Trong mùa dịch cúm cao điểm như hiện nay, tất cả bệnh nhân có triệu chứng ho, sốt, khó thở kèm theo triệu chứng của viêm đường hô hấp, hắt hơi, sổ mũi, chảy nước mũi đều được khuyến cáo đến các cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và chẩn đoán. Đặc biệt, những người có bệnh lý nền như tim mạch, huyết áp, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), hen phế quản hay các bệnh lý nền nặng như ung thư, suy giảm miễn dịch cần phải khám sớm để dự phòng biến chứng và điều trị cúm kịp thời.
Theo ThS. BS Nguyễn Trọng Hưng thời gian vàng để điều trị cúm là trong vòng 48 tiếng kể từ khi khởi phát sốt đó thì gian vàng các thuốc điều trị cúm hiệu quả. Việc đến viện sớm giúp thuốc có thời gian phát huy hiệu quả tối đa và giảm nguy cơ bệnh tiến triển nặng. Tuy nhiên, đa phần bệnh nhân thường đến viện vào ngày thứ 3–4 sau khi xuất hiện triệu chứng, vì nghĩ mình chỉ bị viêm mũi họng hoặc cảm thông thường. Nhiều người tự mua thuốc kháng sinh tại nhà thuốc để điều trị viêm họng, mà không nghĩ đến cúm A.
Các ca bệnh cúm A đến bệnh viện chủ yếu sốt đến ngày thứ 3, trước đó nhiều bệnh nhân nghĩ viêm mũi, viêm họng cấp chứ không nghĩ mình bị cúm tự đến các nhà thuốc mua thuốc về nhà điều trị. Vì thế nhiều người bệnh tự uống kháng sinh những ngày đầu thường không có hiệu quả trong điều trị cúm. Hoặc một số bệnh nhân trẻ bị cúm khá nặng do chủ quan vào viện muộn nên khi vào viện trong tình trạng mất nước nhiều, mệt mỏi một số bạn suy thận cấp do thiếu dịch.
Sai lầm khi điều trị tại nhà các bệnh nhân đa phần bị cúm khi điều trị kháng sinh không có tác dụng đối với điều trị cúm gây các tổn thương phổi và bệnh lý nền. kể cả sử dụng các bài thuốc dân gian cũng không có tác dụng điều trị cúm. Sử dụng tamiflu trong điều trị cúm chỉ định khi trẻ dưới 5 tuổi, đối tượng nguy cơ cao người già trên 65 tuổi có bệnh lý nền, phụ nữ có thai, đối tượng suy giảm miễm dịch.
Để chủ động phòng chống cúm mùa, trong đó có cúm A, người dân cần thực hiện đảm bảo vệ sinh cá nhân, che miệng khi hắt hơi; thường xuyên rửa tay với xà phòng với nước sạch; vệ sinh mũi, họng hàng ngày bằng nước muối. Mỗi người cũng cần ăn uống đủ chất để nâng cao thể trạng, tăng sức đề kháng phòng bệnh.
Người dân cần hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân cúm hoặc các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh khi không cần thiết. Khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời.
Lê Hòa - Linh Thương