Đó trường hợp nam thanh niên N.V.H. (19 tuổi, Hà Nội) đi bơi cùng bạn thì bị đuối nước. Khi được đưa lên khỏi mặt nước, H. đã ngừng tim, ngừng thở. Nhân viên bể bơi và người dân nhanh chóng thực hiện cấp cứu tại chỗ trước khi chuyển đến Bệnh viện đa khoa Sóc Sơn. Tại đây, bác sĩ đã ép tim, đặt nội khí quản và khôi phục nhịp tim tạm thời, nhưng chỉ ít phút sau, H. lại ngừng tim lần thứ hai.
Các bác sĩ lập tức quyết định chuyển bệnh nhân thẳng đến Bệnh viện Thanh Nhàn – nơi có khả năng hồi sức chuyên sâu và hệ thống ECMO hiện đại. Trên đường chuyển viện, tim bệnh nhân ngừng đập thêm một lần nữa.
Khi được tiếp nhận tại Khoa Hồi sức tích cực – Bệnh viện Thanh Nhàn, bệnh nhân hôn mê sâu, phổi trắng xóa hai bên do viêm phổi cấp, tim đập rời rạc, nồng độ oxy trong máu gần như bằng 0.
Bác sĩ Nguyễn Thị Hoa, Bệnh viện Thanh Nhàn người trực tiếp điều trị, nhớ lại: "Khi tiếp nhận, chúng tôi biết đây là ca cực kỳ nặng. Bệnh nhân đã ngừng tim nhiều lần, phổi tổn thương lan tỏa, oxy xuống rất thấp. Nếu không xử lý trong vài phút, chắc chắn sẽ tử vong. Ngay lập tức bệnh nhân được triển khai kỹ thuật tim phổi nhân tạo ECMO, biện pháp cuối cùng để duy trì sự sống."
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hoa, ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là kỹ thuật hỗ trợ tim và phổi ngoài cơ thể, giúp máu được oxy hóa rồi bơm trở lại, duy trì tuần hoàn và sự sống khi tim, phổi không thể hoạt động. "Có thể nói ECMO là 'phép màu' của hồi sức hiện đại. Nhưng phép màu đó chỉ có tác dụng khi đi kèm sự cấp cứu sớm và ép tim đúng kỹ thuật – vì mỗi phút ngừng tuần hoàn là một phần não bị mất", bác sĩ Hoa chia sẻ.
Bệnh nhân được chăm sóc toàn diện tại Bệnh viện Thanh Nhàn
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hoa sau khi khởi động ECMO, phải thay đến 3 quả ECMO liên tiếp, kết hợp lọc máu, thở máy, dùng kháng sinh phổ rộng và điều chỉnh điện giải liên tục. Cả ê-kíp gần như không ai rời phòng hồi sức suốt nhiều ngày. Mọi người đều mong giữ được sự sống cho em ấy." Phổi bệnh nhân bị viêm nặng do nước xâm nhập, nhiều thời điểm oxy tụt sâu, tiêu hóa xuất huyết nặng, phải nội soi tại giường và truyền máu liên tục. Nhưng kỳ lạ là cậu bé ấy có sức sống mãnh liệt. Cứ ổn được một chút, tim lại đập tốt hơn, các chỉ số sinh tồn dần cải thiện. các bác sĩ ai cũng thầm nghĩ phải cứu được em, vì tuổi 19 còn quá trẻ để dừng lại.
Sau gần 3 tuần điều trị, H. dần hồi tỉnh, nhận biết và có thể tự thở, không để lại bất kỳ di chứng thần kinh nào – điều hiếm gặp trong y văn.
"Bệnh nhân H đã 4 lần ngừng tim, 3 lần được cấp cứu ép tim ngoài lồng ngực, 1 lần trong quá trình ECMO. Thông thường, bệnh nhân ngừng tim lâu như vậy sẽ bị tổn thương não nặng, thậm chí sống thực vật. Nhưng H. phục hồi hoàn toàn, tỉnh táo, giao tiếp tốt. Đó là kết quả của cấp cứu đúng thời điểm và kỹ thuật ECMO chuẩn xác", bác sĩ Hoa cho biết thêm.
Người mẹ của bệnh nhân xúc động chia sẻ: "Con tôi ngừng tim bốn lần mà vẫn sống, đúng là phép màu. Tôi biết ơn các bác sĩ – họ cứu con tôi như cứu người thân của mình."
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hoa Hoa điều quan trọng trong những ca đuối nước là cấp cứu kịp thời và ép tim đúng cách ngay tại chỗ. Khi phát hiện người đuối nước, việc đầu tiên là khai thông đường thở, ép tim và hô hấp nhân tạo ngay lập tức. Mỗi phút chậm trễ có thể khiến não thiếu oxy và không thể phục hồi. Chúng ta nên tập huấn kỹ năng này ở cộng đồng, bể bơi, trường học – vì nó thực sự cứu được mạng người.
Trường hợp bệnh nhân H. là một trong những kỳ tích y khoa hiếm gặp, minh chứng cho trình độ chuyên môn cao, tinh thần tận tâm và nhân văn của đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn.
Lê Hòa