Phát hiện sớm chửa ngoài tử cung để tránh biến chứng nguy hiểm đến tính mạng

Trường hợp người bệnh B.T.H (29 tuổi, Phú Thọ) vào viện trong tình trạng chậm kinh, đau bụng dữ dội hạ vị, ra máu âm đạo. Khám cho thấy da, niêm mạc nhợt, tụt huyết áp, vã mồ hôi toàn thân, đau bụng dữ dội. Qua thăm khám và kết quả xét nghiệm, các bác sĩ khoa Phụ sản - BVĐK Chương Mỹ xác định người bệnh chửa ngoài tử cung vỡ, mất khoảng hai lít máu trong ổ bụng. Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu cầm máu, cắt khối chửa ngoài ở vòi trứng phải. Sau phẫu thuật, người bệnh được truyền 8 đơn vị máu kịp thời và sức khỏe dần ổn định.

Trước đó không lâu, người bệnh L.T.O (30 tuổi, Phú Nghĩa, Hà Nội) cũng được đưa vào viện trong tình trạng chậm kinh 2 tháng kèm ra máu âm đạo rỉ rả 2 tuần, đau bụng dưới âm ỉ ngày càng tăng. Người bệnh được chẩn đoán chửa ngoài tử cung bên phải và ngay lập tức được phẫu thuật cấp cứu trong đêm. Sau phẫu thuật, người bệnh nhanh chóng hồi phục sức khỏe và ra viện sau 5 ngày điều trị tại khoa Phụ sản.

Từ thực tế này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bác sĩ Nguyễn Thị Hồng, khoa Phụ sản - BVĐK Chương Mỹ.

Phóng viên: Thưa bác sĩ, thời gian gần đây, tình hình tiếp nhận và điều trị các ca chửa ngoài tử cung tại khoa Phụ sản - BVĐK Chương Mỹ diễn biến như thế nào?

Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng: Trong thời gian gần đây, khoa Phụ sản - BVĐK Chương Mỹ tiếp nhận và điều trị khá thường xuyên các trường hợp chửa ngoài tử cung. Trong đó, có không ít ca nhập viện trong tình trạng muộn, đã có biến chứng vỡ gây xuất huyết ổ bụng, đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng người bệnh.

Nhờ hệ thống chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm đầy đủ cùng đội ngũ bác sĩ có nhiều kinh nghiệm, phần lớn các trường hợp đều được phát hiện sớm và xử trí kịp thời bằng phẫu thuật nội soi. Ngoài ra, nếu bệnh nhân đủ điều kiện thì sẽ điều trị chửa ngoài tử cung nội khoa để tránh một cuộc phẫu thuật.

Phóng viên: Những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ nào đang khiến tỷ lệ chửa ngoài tử cung có xu hướng gia tăng, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng: Có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ làm gia tăng tỷ lệ chửa ngoài tử cung hiện nay. Trong đó, thường gặp là: tiền sử viêm nhiễm đường sinh dục, viêm phần phụ, viêm vòi trứng không được điều trị triệt để; nạo phá thai nhiều lần, can thiệp thủ thuật buồng tử cung; tiền sử chửa ngoài tử cung, phẫu thuật vòi trứng; sử dụng các biện pháp tránh thai như đặt vòng, thuốc tránh thai khẩn cấp không đúng chỉ định; hỗ trợ sinh sản, thụ tinh trong ống nghiệm; phụ nữ mang thai muộn, trên 35 tuổi. Ngoài ra, việc chủ quan, không đi khám sớm khi có dấu hiệu mang thai cũng là nguyên nhân khiến bệnh được phát hiện muộn, làm tăng nguy cơ biến chứng.

Phóng viên: Các dấu hiệu cảnh báo sớm của chửa ngoài tử cung mà phụ nữ tuyệt đối không nên chủ quan là gì, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng: Chửa ngoài tử cung ở giai đoạn sớm thường có triệu chứng không điển hình, dễ nhầm lẫn với thai bình thường hoặc rối loạn kinh nguyệt. Tuy nhiên, phụ nữ cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau: chậm kinh, thử thai lên hai vạch; đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau lệch một bên, cơn đau tăng dần; ra máu âm đạo bất thường, lượng ít, màu sẫm; cảm giác choáng, chóng mặt, mệt nhiều, nhất là khi mất máu; trường hợp nặng có thể đau bụng dữ dội, ngất xỉu, tụt huyết áp - đây là dấu hiệu nguy hiểm cần cấp cứu ngay.

Khi có bất kỳ nghi ngờ nào, phụ nữ cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám sớm, siêu âm và làm xét nghiệm cần thiết nhằm chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc.

Phóng viên: Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, chửa ngoài tử cung có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như thế nào, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng: Nguy hiểm nhất là khối chửa ngoài vỡ gây chảy máu ồ ạt vào trong ổ bụng, nhanh chóng dẫn tới biến chứng sốc mất máu, trụy mạch, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong.

Việc cắt bỏ một bên vòi trứng mang khối chửa ngoài làm giảm khả năng mang thai tự nhiên nếu vòi trứng còn lại không khỏe mạnh làm tăng nguy cơ vô sinh thứ phát hoặc chửa ngoài tử cung tái phát ở bên còn lại.

Thai ngoài tử cung có thể nằm ở các vị trí hiếm gặp khác như cổ tử cung, trong ổ bụng, trên buồng trứng khi vỡ gây chảy máu cực kỳ nguy hiểm và khó kiểm soát, đe dọa tính mạng nghiêm trọng.

Phóng viên: Bác sĩ có khuyến cáo gì đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản để phòng tránh và phát hiện sớm chửa ngoài tử cung?

Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng: Khi có các dấu hiệu sau, người bệnh cần thăm khám ngay tại các cơ sở y tế chuyên khoa: Chậm kinh kèm ra máu âm đạo bất thường, đau bụng dưới, chóng mặt, choáng váng, ngất, vã mồ hôi.

Các đối tượng nguy cơ cao cần thận trọng: người bệnh có tiền sử đã từng bị thai ngoài tử cung, phẫu thuật vùng chậu (mổ ruột thừa, u buồng trứng), nạo phá thai nhiều lần; có bệnh lý viêm nhiễm như viêm vùng chậu, nhiễm Chlamydia, lậu… làm tổn thương gây tắc hẹp vòi trứng; bất thường cơ quan sinh dục như vòi trứng dị dạng bẩm sinh, khối u chèn ép; từng thụ tinh trong ống nghiệm IVF; hút thuốc lá làm giảm khả năng vận động của vòi trứng; đặt vòng tránh thai hoặc triệt sản dù hiếm nhưng nếu có thai thì tỷ lệ thai ngoài tử cung cao hơn.

Chị em cần đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường để được chẩn đoán kịp thời. Việc phát hiện sớm chửa ngoài tử cung không chỉ giúp bảo toàn tính mạng mà còn góp phần bảo tồn khả năng sinh sản cho người phụ nữ.

Xin trân trọng cảm ơn bác sĩ !

Việt Nam