Viêm tai giữa là một bệnh nhiễm trùng tai giữa, xảy ra khi vi rút hoặc vi khuẩn xâm nhập vào tai giữa, khoảng trống phía sau màng nhĩ. Khi trẻ bị viêm tai giữa, tai giữa có thể chứa đầy mủ, tạo áp lực vào màng nhĩ gây đau buốt và ảnh hưởng đến khả năng nghe.
Viêm tai giữa bao gồm viêm tai giữa cấp tính và viêm tai giữa ứ dịch. Mặc dù có liên quan chặt chẽ với nhau nhưng viêm tai giữa cấp tính và viêm tai giữa ứ dịch là hai tình trạng bệnh khác nhau.
Hiện nay thời tiết vào hè là thời điểm nhiều người thích đi bơi đặc biệt là trẻ em. Nhưng nếu nguồn nước hồ bơi ô nhiễm hay vệ sinh không đúng cách có thể khiến viêm tai giữa gây nhiều biến chứng nguy hiểm đối với lứa tuổi ở trẻ nhỏ.
Theo BS.CKI Phạm Minh Thành- Phó trưởng khoa - Phụ trách Khoa Liên chuyên khoa- Bệnh viện đa khoa Sóc Sơn cho biết: " Viêm tai giữa cấp tính là tổn thương mưng mủ trong hòm nhĩ, thường gặp ở trẻ từ 1–2 tuổi, đặc biệt khi trẻ có tiền sử viêm mũi họng, VA phì đại hoặc tắc loa vòi. Bệnh nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể dẫn đến giảm thính lực, ù tai, thậm chí nhiễm trùng nặng."
Nguyên nhân chính: viêm nhiễm ở mũi họng, chủ yếu là VA. Tắc loa vòi do u sùi, viêm mũi xoang, u vòm họng.
Theo BS.CKI Phạm Minh Thành triệu chứng viêm tai giữa theo 3 giai đoạn:
Giai đoạn xung huyết: Toàn thân hội chứng nhiễm trùng nhẹ, viêm đường hô hấp trên. Đau tai mức độ vừa, có thể kèm ù tai, nghe kém. Màng nhĩ xung huyết đỏ vùng rìa, mạch máu chạy dọc cán búa.
Giai đoạn ứ mủ: Toàn thân nhiễm trùng rõ rệt hơn, viêm mũi họng, rối loạn tiêu hóa. Đau tai tăng dần, đau sâu trong tai lan ra sau tai và thái dương; nghe kém thường xuyên; có thể ù tai, chóng mặt. Màng nhĩ nề đỏ, mất nón sáng, phồng như mặt kính đồng hồ; điểm đau sào bào dương tính.
Giai đoạn vỡ mủ: Toàn thân và cơ năng giảm hẳn, mủ thoát ra ngoài. Ống tai có mủ vàng nhạt, màng nhĩ có lỗ thủng.
Điều trị viêm tai giữa cấp bao gồm điều trị giảm đau, điều trị triệu chứng, điều trị sử dụng kháng sinh toàn thân hoặc tại chỗ.
Việc sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm tai giữa cấp tùy thuộc vào từng giai đoạn, nguyên nhân của bệnh. Có những trường hợp dùng kháng sinh ngay từ đầu. Trong trường hợp bệnh nhân chưa cần dùng kháng sinh, việc điều trị sẽ tập trung vào triệu chứng và theo dõi sau 48-72h đánh giá lại. Nếu tình trạng bệnh tiến triển không thuận lợi, có thể cho bệnh nhân sử dụng kháng sinh.
Sau khi điều trị ổn định đợt viêm tai giữa cấp để phòng ngừa bệnh tái phát cần giữ tai luôn khô ráo và sạch sẽ, hạn chế để nước vào tai bằng cách sử dụng nút tai hoặc bông bảo vệ khi tắm gội, bơi lội.
Nếu tai trẻ bị dính nước, nên dùng tăm bông sạch thấm khô nhẹ nhàng. Có thể vệ sinh tai, mũi bằng nước muối sinh lý, nhưng sau đó cần lau khô để tránh ứ đọng nước gây viêm nhiễm.
Mọi người nên lựa chọn hồ bơi đảm bảo vệ sinh nguồn nước, luôn được khử trùng, vệ sinh sạch sẽ, không chứa nhiều hóa chất độc hại cho hệ hô hấp. Phụ huynh không nên cho trẻ bơi ở sông hồ tù đọng, nơi có nguồn nước bị ô nhiễm.
Tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá vì đây là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm tai tái phát. Hạn chế để trẻ tiếp xúc với môi trường đông người hoặc nhiều trẻ nhỏ nhằm giảm nguy cơ mắc các bệnh viêm đường hô hấp trên – nguyên nhân phổ biến dẫn đến viêm tai giữa. Tiêm vắc xin ngừa cúm, phế cầu cho trẻ. Các loại vắc xin này có thể khiến trẻ giảm nguy cơ bị viêm tai giữa.
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng quyết định đến tiến độ của điều trị viêm tai giữa cần đảm bảo đủ chất, chú trọng tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ miễn dịch, đảm bảo cân nặng cho trẻ. Đối với trẻ đang bú mẹ vẫn tiếp tục duy trì việc cho bé bú mẹ với tần suất cao hơn. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng dồi dào đồng thời có chứa nhiều kháng thể tốt cho hệ miễn dịch của bé. Đối với trẻ đã biết ăn thức ăn, phụ huynh nên cho bé ăn các thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp, thịt luộc mềm.
Khi có dấu hiệu viêm mũi họng, nên đưa trẻ đi khám sớm để được tư vấn và điều trị kịp thời, giúp ngăn ngừa biến chứng viêm tai giữa.
Lê Hoà