Kế hoạch được xây dựng nhằm tiếp tục nâng cao tầm vóc, thể lực và chất lượng cuộc sống của người dân, hướng tới phát triển nguồn nhân lực khỏe mạnh, bền vững trong tình hình mới. Nhiều mục tiêu và giải pháp trọng tâm được đặt ra, hướng tới giải quyết toàn diện các vấn đề dinh dưỡng trong bối cảnh mô hình bệnh tật và tình trạng dinh dưỡng đang có nhiều thay đổi.
Trong những năm qua, công tác dinh dưỡng trên địa bàn Thủ đô đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhận thức của người dân về dinh dưỡng hợp lý từng bước được nâng cao; tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em giảm dần qua các năm, góp phần cải thiện tầm vóc và sức khỏe cộng đồng.
Tuy nhiên, Hà Nội vẫn đang phải đối mặt với tình trạng "gánh nặng kép" về dinh dưỡng khi suy dinh dưỡng vẫn tồn tại ở một số khu vực, trong khi thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm liên quan đến chế độ ăn uống lại có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại khu vực đô thị.
Theo thống kê, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi đã giảm từ 10,4% năm 2022 xuống còn khoảng 9,6% vào năm 2025; tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm từ 7% năm 2022 xuống còn 6,4% năm 2025. Trong khi đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành là 21,4% năm 2025. Những thay đổi về lối sống, giảm vận động thể lực, gia tăng sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường cùng khẩu phần ăn mất cân đối đang trở thành thách thức mới đối với công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Trước thực trạng đó, Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: Triển khai chế độ ăn đa dạng, hợp lý cho mọi lứa tuổi theo vòng đời của người dân; cải thiện tình trạng dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và nâng cao tầm vóc thanh thiếu niên; ; kiểm soát tình trạng thừa cân béo phì, dự phòng các bệnh mạn tính không lây, các yếu tố nguy cơ có liên quan ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành; duy trì bổ sung vi chất dinh dưỡng cho trẻ em, thanh thiếu niên và phụ nữ lứa tuổi sinh đẻ trên địa bàn thành phố.
Để đạt được các mục tiêu này, kế hoạch đề ra nhiều nhóm giải pháp đồng bộ, trong đó công tác truyền thông về dinh dưỡng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần giúp người dân thay đổi hành vi ăn uống, xây dựng lối sống lành mạnh. Hoạt động tư vấn dinh dưỡng tiếp tục được triển khai tại hệ thống y tế cơ sở, trường học và khu dân cư, giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành dinh dưỡng hợp lý cho từng nhóm đối tượng.
Song song với đó, ngành Y tế Thủ đô tiếp tục củng cố hệ thống giám sát dinh dưỡng, tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế trong công tác tư vấn và can thiệp dinh dưỡng cộng đồng. Các chương trình chăm sóc dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em, phòng chống thiếu vi chất, cải thiện dinh dưỡng học đường cũng như kiểm soát thừa cân, béo phì trong học sinh sẽ được triển khai đồng bộ, phù hợp với đặc thù từng địa bàn và nhóm dân cư.
CDC Hà Nội là đơn vị thường trực triển khai các hoạt động chuyên môn, phối hợp với đơn vị y tế và các ngành liên quan tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá hiệu quả kế hoạch. Bên cạnh đó, các trạm y tế phường, xã tham mưu chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết phù hợp điều kiện thực tế, bố trí nguồn lực và tổ chức hiệu quả các hoạt động cải thiện tình trạng dinh dưỡng hàng năm.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về dinh dưỡng không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng mà còn giúp giảm gánh nặng bệnh tật, tiết kiệm chi phí y tế, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Hà Nội trong giai đoạn mới.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, người dân cần chủ động xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, bảo đảm cân đối giữa các nhóm thực phẩm; tăng cường rau xanh, trái cây tươi, hạn chế tiêu thụ đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, muối và đường, cũng như giảm sử dụng đồ uống có đường.
Đồng thời, mỗi người nên duy trì vận động thể lực thường xuyên, theo dõi cân nặng và sức khỏe định kỳ; đặc biệt chú trọng chế độ dinh dưỡng phù hợp đối với trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.
Việc hình thành thói quen ăn uống khoa học ngay trong mỗi gia đình sẽ là nền tảng quan trọng giúp phòng tránh suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Duy Tuân