Tham dự tại điểm cầu Sở Y tế Hà Nội có TS Trần Văn Chung, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội; TS Vũ Duy Hưng, Chị cục trưởng Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội cùng các thành viên Ban Chỉ đạo công tác Dân số và Phát triển thành phố; lãnh đạo, chuyên viên Chi cục Dân số và đại diện các phòng chuyên môn thuộc Sở Y tế
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, Luật Dân số được Quốc hội thông qua là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về dân số, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc tổ chức hội nghị nhằm thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành trong triển khai thực hiện Luật, đồng thời bảo đảm các chính sách dân số sớm đi vào cuộc sống.
Tại hội nghị, các đại biểu đã được quán triệt, phổ biến những nội dung cơ bản của Luật Dân số; các nghị định của Chính phủ và thông tư hướng dẫn thi hành Luật. Đồng thời, hội nghị tập trung tuyên truyền các chính sách mới về công tác dân số và phát triển, nhất là các giải pháp duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.
TS Trần Văn Chung cùng các đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu Sở Y tế Hà Nội.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật là quy định vợ chồng được quyền quyết định thời gian sinh con và số con phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của gia đình. Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung nhiều chính sách an sinh nhằm hỗ trợ phụ nữ và trẻ em như tăng thời gian nghỉ thai sản, tạo điều kiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em tốt hơn. Đặc biệt, các gia đình sinh đủ hai con được ưu tiên trong chính sách mua nhà ở xã hội, góp phần khuyến khích duy trì mức sinh thay thế và ổn định cơ cấu dân số.
Liên quan đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, Luật Dân số quy định xử lý nghiêm hành vi tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định. Trường hợp bác sĩ, nhân viên y tế vi phạm có thể bị đình chỉ hành nghề. Đây được xem là giải pháp mạnh nhằm kiểm soát tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi, góp phần đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên.
Ngoài ra, Luật cũng bổ sung nhiều giải pháp ứng phó với già hóa dân số đang diễn ra nhanh tại Việt Nam như nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, phát triển hệ thống an sinh xã hội, mở rộng các dịch vụ chăm sóc dài hạn và phát huy vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, hội nghị là cơ sở quan trọng để các địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về công tác dân số và phát triển trong thời gian tới. Thứ trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến Luật Dân số tới cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần nâng cao nhận thức xã hội và đưa Luật sớm đi vào cuộc sống.
Theo quy định, Luật Dân số số 113/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật gồm 8 chương, 30 điều, được xây dựng theo hướng kế thừa những nội dung còn phù hợp của Pháp lệnh Dân số năm 2003, đồng thời bổ sung các quy định đáp ứng yêu cầu thực tiễn và khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong công tác dân số hiện nay.
Đặc biệt, Luật mang tính đột phá khi chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Nội dung này thể hiện qua việc giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô dân số, cơ cấu dân số, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế - xã hội, góp phần bảo đảm phát triển bền vững đất nước.
Hệ thống chính sách mới của Luật quy định cụ thể về duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Việc ban hành Luật tạo hành lang pháp lý vững chắc để giải quyết các thách thức của công tác dân số, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống chính sách, pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu triển khai toàn diện công tác dân số trong tình hình mới.
Hồng Hạnh