Sốt xuất huyết đang trở thành thách thức lớn đối với hệ thống y tế Việt Nam khi số ca mắc tăng đều hằng năm, không còn phụ thuộc rõ rệt vào mùa mưa và liên tục mở rộng phạm vi ảnh hưởng.
Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các chuyên gia dịch tễ cảnh báo Việt Nam không thể tiếp tục "chạy theo dịch", mà cần sớm xây dựng chiến lược phòng, chống chủ động, tích hợp và dài hạn nhằm giảm gánh nặng bệnh tật.
Việt Nam - "điểm nóng" sốt xuất huyết toàn cầu
Sốt xuất huyết được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm 10 mối đe dọa sức khỏe toàn cầu cần ưu tiên ứng phó, trong đó Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tỉ lệ mắc cao nhất Đông Nam Á. Trung bình mỗi năm, cả nước ghi nhận hơn 100.000 ca bệnh; riêng năm 2022, con số này lên tới gần 370.000 trường hợp - mức cao nhất từ trước đến nay. Tính từ đầu năm 2025 đến hết tháng 10, cả nước đã ghi nhận 110.503 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 23 trường hợp tử vong, số mắc cao hơn 16,8% và tử vong cao hơn 2 trường hợp so với cùng kỳ năm 2024. Những số liệu này cho thấy bệnh vẫn âm thầm lan rộng và tiếp tục gây sức ép lớn lên hệ thống y tế.
Phát biểu tại Hội nghị khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025 diễn ra cuối tháng 11 vừa qua, PGS.TS Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh Việt Nam là một trong những "điểm nóng" sốt xuất huyết của thế giới với diễn biến khó lường. Hiện dịch bệnh này không chỉ gia tăng theo mùa mà còn kéo dài quanh năm và thay đổi giữa các địa phương. Điều này đòi hỏi một chiến lược toàn diện bao gồm dự phòng, giám sát, điều trị và truyền thông, cùng sự phối hợp chặt chẽ của nhiều ngành.
Những biến đổi dịch tễ gần đây cũng cho thấy, sốt xuất huyết ngày càng diễn biến phức tạp. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Ngũ Duy Nghĩa, Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, tỉ lệ mắc sốt xuất huyết trên 100.000 dân vẫn nằm trong nhóm cao nhất trong các bệnh truyền nhiễm. Hiện nay, bệnh lưu hành trên nhiều vùng miền trên toàn quốc; chủ yếu tại khu vực phía Nam, tiếp sau là miền Bắc, miền Trung và khu vực Tây Nguyên. Đáng chú ý, cơ cấu tuổi mắc đã có sự thay đổi rõ rệt, tại phía Nam, tỉ lệ người bệnh trên 15 tuổi đã tăng từ 18% (năm 1999) lên 53% (năm 2022), cho thấy sốt xuất huyết là nguy cơ đối với mọi lứa tuổi, không chỉ trẻ em.
Bên cạnh đó, nhận thức của người dân về dịch bệnh này vẫn còn nhiều hạn chế. Ông Benjamin Ping, Tổng Giám đốc Takeda Việt Nam cho biết, theo khảo sát, mặc dù sốt xuất huyết khá phổ biến, diễn ra quanh năm, ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, từ trẻ em, người trưởng thành cho đến người cao tuổi, nhưng phần lớn người dân chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh...
Chuyển từ ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động
Trong bối cảnh bệnh diễn biến khó lường và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, GS.TS Vũ Sinh Nam, Cố vấn cao cấp về sốt xuất huyết Dengue, Viện Vệ sinh Dịch tễ trung ương, Tổng Thư ký Hội Y học dự phòng Việt Nam nhấn mạnh, Việt Nam chỉ có thể kiểm soát hiệu quả sốt xuất huyết khi chuyển từ ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động, kết hợp đồng thời nhiều biện pháp dự phòng.
Theo khuyến nghị của WHO, chiến lược chủ động này phải mang tính tích hợp, toàn diện, bao gồm: Kiểm soát véc-tơ truyền bệnh, giám sát dịch tễ, truyền thông thay đổi hành vi, điều trị dựa trên y học chứng cứ và dự phòng chủ động bằng tiêm chủng. Theo GS.TS Vũ Sinh Nam, sự phối hợp liên tục giữa các yếu tố này sẽ giúp giảm nguy cơ bùng phát dịch và giảm tỉ lệ ca nặng trong cộng đồng.
Riêng với công tác truyền thông, các chuyên gia dịch tễ cho rằng, công tác này không chỉ dừng ở việc nhắc nhở người dân diệt muỗi, lăng quăng mà cần hướng đến thay đổi hành vi bền vững. Thói quen vệ sinh môi trường, loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng hoặc biết cách nhận diện dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng phải trở thành phản xạ thường xuyên trong cộng đồng. Truyền thông càng sâu, mức độ hợp tác của người dân càng cao, hiệu quả phòng dịch càng rõ rệt.
Cùng với đó, công tác dự phòng luôn được xem là "lá chắn" quan trọng nhất. Bên cạnh biện pháp kinh điển là kiểm soát muỗi và lăng quăng, giải pháp tiêm chủng đang mang lại nhiều kỳ vọng. Vắc xin sốt xuất huyết của Takeda đã được WHO khuyến nghị sử dụng tại các quốc gia có mức độ lưu hành bệnh cao, được phê duyệt tại 41 quốc gia và hơn 21 triệu liều đã được phân phối trên toàn thế giới. Việc đưa vắc xin này vào chiến lược dự phòng tại Việt Nam giúp tăng khả năng bảo vệ cá nhân, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống y tế trong các giai đoạn dịch tăng cao.
Ngoài ra, công tác dự báo cũng giữ vai trò then chốt trong bối cảnh bệnh xảy ra quanh năm. Công tác dự báo dựa trên hệ thống giám sát dịch tễ, dữ liệu khí hậu, thời tiết và biến động dân cư cho phép cơ quan y tế chuẩn bị trước các biện pháp ứng phó, phân bổ nguồn lực và tổ chức can thiệp kịp thời. Dự báo tốt sẽ giúp giảm đáng kể chi phí xã hội và y tế, đồng thời hạn chế nguy cơ dịch vượt khỏi tầm kiểm soát.
Các chuyên gia y tế cho rằng, phòng, chống sốt xuất huyết không chỉ là nhiệm vụ của ngành Y tế mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Mỗi hộ gia đình là một "pháo đài" chống dịch; mỗi người dân là một mắt xích quan trọng trong chuỗi hành động phòng bệnh. Và chỉ khi 4 trụ cột trên được kết nối và triển khai đồng bộ, liên tục và có sự tham gia rộng rãi của mọi tầng lớp nhân dân, Việt Nam mới có thể thực sự tiến tới mục tiêu giảm tỉ lệ mắc, giảm tử vong và hạn chế nguy cơ bùng phát dịch lớn trong những năm tới.
https://hanoimoi.vn/bon-tru-cot-kiem-soat-sot-xuat-huyet-725954.html
*Ngày hội hiến máu 'Trái tim tình nguyện' 2025
Sáng 7/12, tại Cung Thiếu nhi Hà Nội, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương phối hợp với Hội Thanh niên Vận động hiến máu Việt Nam tổ chức Ngày hội hiến máu "Trái tim tình nguyện" năm 2025.
Đây là sự kiện ý nghĩa hưởng ứng Ngày Quốc tế tình nguyện 5/12 và hướng tới kỷ niệm 32 năm Ngày phát động phong trào Hiến máu nhân đạo tại Việt Nam (24/01/1994 - 24/01/2026).
Với thông điệp "Chung tay hiến máu cứu người", ngày hội là điểm hội tụ của những "trái tim tình nguyện", nơi những tấm lòng nhân ái cùng hòa chung nhịp đập sẻ chia, hiến tặng giọt máu hồng quý giá, trao sự sống, gửi yêu thương đến người bệnh cần máu. Tổ chức trong 7 ngày liên tiếp (1 - 7/12), chương trình đặt mục tiêu vận động và tiếp nhận được 3.500 đơn vị máu.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Ngọc Quế, Giám đốc Trung tâm Máu quốc gia, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, năm nay là lần thứ 17 Ngày hội hiến máu "Trái tim tình nguyện" được tổ chức. Sau 6 ngày, chương trình đã tiếp nhận được gần 3.000 đơn vị máu; chỉ tính riêng ngày 6/12, đã có gần 1.000 người tới tham gia hiến máu. Đây là con số rất ấn tượng, thể hiện tinh thần nhiệt huyết vì cộng đồng, xã hội của các bạn trẻ Thủ đô, tiếp nối thêm truyền thống "tương thân, tương ái", một giá trị đẹp đã làm nên bản sắc của dân tộc Việt Nam ngàn đời nay. Ban tổ chức hy vọng mỗi giọt máu được trao tặng, mỗi nụ cười hạnh phúc sau khi hiến máu, mỗi bước chân của tình nguyện viên đều là mảnh ghép tạo nên bức tranh nhân ái, lan tỏa những điều tốt đẹp trong cộng đồng
Anh Trịnh Xuân Thủy, Chủ tịch Hội Thanh niên Vận động hiến máu Việt Nam chia sẻ: Trải qua 16 năm tổ chức với gần 40.000 đơn vị máu, hành trình của "Trái tim tình nguyện" là những năm tháng vượt mưa, vượt gió lạnh của tiết trời chuyển cuối Thu, đầu Đông, là những năm tháng không thể nào quên của mỗi người tham dự, là sự quyết tâm cho đi giọt máu của người tham gia hiến máu, sự kiên trì, vượt khó của mỗi tình nguyện viên. Trong những ngày chuẩn bị vừa qua, hơn 1.500 tình nguyện viên của Hội đã kêu gọi bạn bè, người thân tham gia hiến máu, lan tỏa các hình ảnh tạo chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội. Từ đầu năm đến nay, Hội đã vận động được gần 70.000 đơn vị máu, tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu trong phong trào hiến máu của Thủ đô.
Tham gia hiến máu, em Nguyễn Phương Linh (Đại học Hà Nội) cho biết, mặc dù đã hiến máu được 3 lần nhưng mỗi lần em vẫn sợ kim tiêm, tim đập nhanh nhưng cảm giác lo lắng chỉ diễn ra trong vài giây. Nghĩ rằng chỉ một chút dũng cảm của mình có thể giúp ai đó vượt qua lúc nguy cấp, em lại mạnh dạn đăng ký. Hiến máu xong, em thấy rất vui và tự hào, như mình đã làm được điều gì đó thật sự ý nghĩa.
Được tổ chức liên tục từ năm 2019 đến nay, Ngày hội hiến máu "Trái tim tình nguyện" đã góp phần làm phong phú thêm chuỗi hoạt động vào dịp "Tết tình nguyện" 5/12 hằng năm. Trong vô số hành động thiện nguyện cao đẹp, hiến máu luôn được xem là hành động cao cả và nhân văn nhất. Chương trình không chỉ lan tỏa thông điệp tình nguyện sẻ chia sự sống, góp phần đảm bảo nguồn máu an toàn cho cấp cứu và điều trị cuối năm, mà còn thể hiện vai trò định hướng lối sống đẹp cho giới trẻ. Vì vậy ngày càng nhiều bạn trẻ và người dân Thủ đô hào hứng tham gia hiến máu.
Ngày hội "Trái tim tình nguyện" cũng là sự kiện mở đầu cho hành trình sẻ chia yêu thương và lan tỏa lòng nhân ái từ nay đến Tết Nguyên đán 2026. Những đơn vị máu được tiếp nhận sẽ là điểm tựa vững chắc cho người bệnh cần máu, giúp họ có thêm niềm tin và hy vọng trong quá trình điều trị.
https://baotintuc.vn/y-te/ngay-hoi-hien-mau-trai-tim-tinh-nguyen-2025-20251207115507987.htm
https://nhandan.vn/ngay-hoi-hien-mau-trai-tim-tinh-nguyen-2025-tao-suc-hut-manh-me-lan-toa-toi-cong-dong-post928530.html
*Mở rộng chi trả BHYT cho nhiều loại thuốc ung thư
Việc bổ sung thêm 28 loại thuốc ung thư vào danh mục BHYT chi trả đang được nhiều người bệnh kỳ vọng, giúp họ có thêm cơ hội điều trị căn bệnh hiểm nghèo này.
Ung thư là một trong những bệnh lý đang tiêu tốn chi phí y tế thuộc mức cao nhất trong các bệnh không lây nhiễm hiện nay, không chỉ là gánh nặng cho người bệnh mà còn ảnh hưởng đến cả hệ thống y tế, an sinh xã hội khi xu hướng bệnh ngày một gia tăng và trẻ hoá.
Một bệnh nhân 80 tuổi ở phường Láng (TP. Hà Nội) mắc ung thư gan trên nền bệnh tiểu đường đang được điều trị tại Trung tâm Ung bướu và Y học hạt nhân - Bệnh viện Bạch Mai, với phác đồ điều trị gồm nhiều loại thuốc. Trung bình mỗi đợt điều trị, bệnh nhân phải chi trả gần 75 triệu đồng, mặc dù đã có BHYT.
Anh Nguyễn Quang Huy, người nhà bệnh nhân chia sẻ: "Mỗi lần bệnh nhân vào điều trị sẽ được chỉ định 2 loại thuốc là thuốc miễn dịch và kháng sinh, với chi phí khoảng 95 triệu đồng. Trừ bảo hiểm thanh toán đi thì gia đình phải chi trả khoảng 75 triệu đồng cho một lần điều trị và mỗi một liệu trình điều trị như này tối thiểu là 10 lần".
Thống kê từ Bộ Y tế, ước tính tổng chi phí điều trị trung bình mỗi năm cho một người bệnh ung thư có thể lên tới khoảng 176 triệu đồng và con số này còn có thể cao hơn tùy tình trạng bệnh. Vì vậy việc bổ sung thêm nhiều loại thuốc ung thư mới, thuốc đích vào danh mục BHYT chi trả sẽ vô cùng có ý nghĩa với người bệnh.
Bà Phạm Thị Ánh (xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) chia sẻ: "Bác sĩ cho tôi điều trị thuốc đích, sau phác đồ điều trị 3 lần thì tôi thấy sức khoẻ ổn hơn hẳn. Sau đó, bác sĩ chuyển cho tôi sang thuốc bảo hiểm y tế chi trả nên cũng giảm được chi phí điều trị và nếu phát triển được thuốc này sẽ giúp nhiều người bệnh giảm được gánh nặng chi phí điều trị".
Bác sĩ Lê Viết Nam - Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai cho hay: "Đối với những thuốc mới mà được bổ sung vào danh mục bảo hiểm thì thực sự nó rất có ý nghĩa với bệnh nhân điều trị ung thư vì gánh nặng chi phí điều trị hiện nay với bệnh nhân ung thư là rất lớn và họ phải điều trị gần như liên tục kéo dài. Do vậy, nếu thêm được những thuốc mới hơn vào danh mục BHYT để hỗ trợ cho người bệnh là rất cần thiết".
Theo dự kiến, Bộ Y tế sẽ bổ sung thêm 76 loại thuốc mới vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả, trong đó có 28 loại hoạt chất điều trị ung thư bao gồm nhiều loại thuốc mới, đắt đỏ như thuốc đích, thuốc miễn dịch… Điều này sẽ giúp người bệnh ung thư có cơ hội được tiếp cận thuốc mới với chi phí thấp.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng sẽ mở rộng thêm 357 loại thuốc được BHYT chi trả xuống cho các tuyến xã, phường, trong đó có cả thuốc ung thư sử dụng điều trị ngoại trú. Điều này sẽ góp phần giảm chi phí khi người bệnh phải lên các tuyến chuyên sâu để lấy thuốc ngoại trú, giảm quá tải cho tuyến trung ương.
https://hanoionline.vn/mo-rong-chi-tra-bhyt-cho-nhieu-loai-thuoc-ung-thu-374482.htm