Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hen là một trong những bệnh không lây nhiễm quan trọng, đồng thời là bệnh mạn tính phổ biến hàng đầu ở trẻ em. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, hen phế quản thường diễn tiến âm thầm, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý hô hấp khác, dẫn đến chậm trễ trong điều trị.
Tăng cường tiếp cận thuốc điều trị - thông điệp từ Ngày Hen toàn cầu
Nhân Ngày Hen toàn cầu (được tổ chức vào thứ Ba đầu tiên của tháng 5 hằng năm), các chuyên gia của Bệnh viện Lão khoa Hà Nội nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát hen đúng cách.
Năm 2026, Sáng kiến Toàn cầu về Hen phế quản - GINA đưa ra thông điệp: "Tiếp cận thuốc hít chống viêm cho mọi người bệnh hen - vẫn là nhu cầu cấp thiết." Thông điệp năm 2026 nhấn mạnh vai trò của thuốc hít chống viêm. GINA cho biết thuốc hít chứa corticosteroid giúp kiểm soát tình trạng viêm nền của đường thở, giảm nguy cơ lên cơn hen, giảm nhập viện và giảm tử vong có thể phòng tránh. GINA cũng nhấn mạnh người bệnh hen cần được tiếp cận thuốc hít thiết yếu, không chỉ thuốc cắt cơn tức thời.
Nhận diện sớm yếu tố kích phát cơn hen
Các bác sĩ Bệnh viện Lão khoa Hà Nội cho biết, cơn hen có thể bùng phát hoặc nặng lên khi người bệnh tiếp xúc với các yếu tố kích phát như:
- Thời tiết thay đổi, đặc biệt là lạnh, ẩm
- Nhiễm virus đường hô hấp
- Ô nhiễm không khí, khói thuốc lá
- Bụi nhà, mạt nhà, phấn hoa, nấm mốc
- Lông vật nuôi, hóa chất, mùi mạnh
- Gắng sức quá mức
Việc nhận diện và tránh các yếu tố nguy cơ là bước quan trọng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.
Chủ động kiểm soát hen từ môi trường sống
Từ thực tế điều trị, các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có cơ địa dị ứng, cần chú trọng xây dựng môi trường sống an toàn:
- Giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng
- Vệ sinh chăn ga, rèm cửa thường xuyên
- Hạn chế tiếp xúc với dị nguyên
- Không hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động
- Sử dụng khẩu trang khi ra ngoài, nhất là khi chất lượng không khí kém
Đây là những biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong phòng ngừa cơn hen.
Duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ điều trị
Bên cạnh việc dùng thuốc, chế độ sinh hoạt khoa học cũng góp phần quan trọng trong kiểm soát hen:
- Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, hoa quả
- Uống đủ nước mỗi ngày
- Tránh các thực phẩm từng gây dị ứng
- Tập luyện thể dục phù hợp với thể trạng
Người bệnh cần tránh tập luyện khi thời tiết quá lạnh, quá nóng hoặc môi trường ô nhiễm; đồng thời giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực và đường hô hấp trong mùa lạnh.
Tuân thủ điều trị - chìa khóa sống khỏe với hen
Các bác sĩ Bệnh viện Lão khoa Hà Nội nhấn mạnh, hen phế quản hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người bệnh tuân thủ điều trị:
- Không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng giảm
- Không lạm dụng thuốc cắt cơn
- Không sử dụng đơn thuốc của người khác
- Tái khám định kỳ theo hướng dẫn
- Sử dụng thuốc dự phòng đúng chỉ định
- Học kỹ thuật sử dụng bình hít đúng cách và có kế hoạch xử trí khi triệu chứng nặng lên.
Việc tuân thủ điều trị không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn phòng ngừa các đợt cấp nguy hiểm, đặc biệt ở người cao tuổi.
Chủ động kiểm soát hen để bảo vệ chất lượng sống
Hen phế quản không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát tốt. Theo các chuyên gia, phòng ngừa hen không đơn thuần là tránh một cơn khó thở, mà là bảo vệ sức khỏe lâu dài, giảm nguy cơ nhập viện và tử vong.
Bệnh viện Lão khoa Hà Nội khuyến cáo: "Kiểm soát hen không bắt đầu từ lúc khó thở, mà bắt đầu từ sự chủ động bảo vệ từng hơi thở mỗi ngày."
Khánh Chi