Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng và tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, người bệnh phải điều trị thay thế bằng lọc máu chu kỳ.
Thận là cơ quan giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc lọc máu, đào thải các chất cặn bã, điều hòa huyết áp và duy trì cân bằng nước - điện giải trong cơ thể. Có nhiều bệnh lý về thận, đặc biệt là bệnh thận mạn tính, thường tiến triển âm thầm và ít triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi các dấu hiệu xấu xuất hiện thì chức năng thận thường đã suy giảm đáng kể, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Bệnh thận mạn là tình trạng thận bị tổn thương, suy giảm chức năng và không còn khả năng lọc máu hiệu quả như bình thường.
Các biểu hiện bệnh thận như mệt mỏi, suy nhược cơ thể, khó ngủ, da khô và ngứa, đi tiểu nhiều lần, tiểu máu, nước tiểu có nhiều bọt, sưng ở mắt cá chân hoặc bàn chân, chán ăn và chuột rút cơ. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu của bệnh thận mạn, người bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện qua các xét nghiệm máu và nước tiểu. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng, người bệnh có thể xuất hiện nhiều biểu hiện như buồn nôn, nôn, rối loạn vị giác, da xanh xạm, tiểu đêm, mệt mỏi kéo dài, ngứa da, suy giảm tinh thần, giật cơ, chuột rút, phù, suy dinh dưỡng, bệnh lý thần kinh ngoại biên hoặc thậm chí co giật...
BSCKI Lê Văn Đạo, phụ trách Đơn nguyên Thận – Lọc máu, Bệnh viện đa khoa Ba Vì cho biết: Bệnh thận nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như thiếu máu, bệnh tim mạch như bệnh động mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp tim, tăng kali máu, ứ nước trong cơ thể, rối loạn chuyển hóa xương và khoáng chất khiến xương giòn, dễ gãy. Ngoài ra, tình trạng lắng đọng canxi ở các cơ quan như mắt, phổi và mạch máu có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong theo thời gian, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng và tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, người bệnh có thể phải điều trị thay thế bằng lọc máu chu kỳ hay còn gọi là chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận để duy trì sự sống...
Đặc biệt, theo BSCKI Lê Văn Đạo hiện nay số bệnh nhân trẻ mắc bệnh thận có xu hướng gia tăng, có trường hợp chỉ mới 24 - 30 tuổi nhưng thận đã mất gần hết chức năng, buộc phải lọc máu chu kỳ. Sự trẻ hóa của bệnh thận có liên quan chặt chẽ đến những thay đổi trong lối sống của người trẻ hiện nay. Một trong những nguyên nhân phổ biến là do các bệnh lý về cầu thận, do rối loạn nội tiết và chuyển hóa như đái tháo đường, tăng huyết áp, thói quen ăn uống thiếu khoa học. Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, thức ăn nhiều muối, nhiều đạm trong thời gian dài có thể khiến thận phải làm việc quá tải. Ngoài ra, việc uống ít nước cũng là một yếu tố nguy cơ đáng lo ngại. Nhiều người trẻ có thói quen uống nước ngọt, trà sữa, cà phê thay cho nước lọc... Điều này khiến thận không được cung cấp đủ nước để thực hiện chức năng lọc và đào thải độc tố. Yếu tố khác không thể bỏ qua là việc lạm dụng thuốc, không ít người trẻ tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm hoặc các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc trong thời gian dài. Việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng. Bên cạnh đó, thói quen thức khuya, căng thẳng kéo dài, ít vận động cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường... là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận.
Các bác sĩ cảnh báo, khi bệnh thận tiến triển đến giai đoạn suy thận mạn, người bệnh sẽ phải điều trị suốt đời. Nhiều bệnh nhân buộc phải chạy thận nhân tạo định kỳ hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, suy thận còn gây gánh nặng lớn về kinh tế và tâm lý cho người bệnh cũng như gia đình. Đối với người trẻ, việc phải chạy thận định kỳ còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, học tập và chất lượng cuộc sống. Điều đáng lo ngại là nhiều người trẻ vẫn còn chủ quan với sức khỏe của mình. Việc khám sức khỏe định kỳ chưa được chú trọng, khiến bệnh dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu.
Để bảo vệ sức khỏe của thận, các bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là người trẻ, cần thay đổi lối sống, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều muối và các loại đồ uống có đường. Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ chức năng lọc của thận. Bên cạnh đó, cần ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và duy trì thói quen vận động thường xuyên. Việc tập thể dục không chỉ giúp tăng cường sức khỏe tổng thể mà còn hỗ trợ phòng ngừa các bệnh lý chuyển hóa. Đặc biệt, người dân không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc có thể gây tổn thương thận mà nhiều người không nhận ra. Thường xuyên khám sức khỏe và kiểm tra chức năng thận định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh lý mà còn góp phần duy trì chất lượng cuộc sống.
Thắng Đạt