Trong thời gian gần đây, khoa Nội tiết và các bệnh chuyển hóa, Bệnh viện Thanh Nhàn phát hiện nhiều bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) đã gặp phải tình trạng lo âu, trầm cảm đây vấn đề ngày càng phổ biến và đáng báo động.
Theo nghiên cứu tại Bệnh viện Thanh Nhàn (2025) trên 203 bệnh nhân ĐTĐ típ 2: ghi nhận 46,3% bệnh nhân có biểu hiện trầm cảm. Phần lớn ở mức nhẹ (96,8%), một số vừa (3,2%), mức nặng chưa ghi nhận.
Điều này cho thấy gần một nửa bệnh nhân đang trải qua các triệu chứng trầm cảm, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, khả năng tuân thủ điều trị và kiểm soát đường huyết.
Tại sao bệnh nhân ĐTĐ dễ lo âu và trầm cảm?
Theo các bác sĩ khoa Nội tiết và các bệnh chuyển hóa, Bệnh viện Thanh Nhàn, có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh nhân ĐTĐ dễ lo âu và trầm cảm như:
Áp lực kiểm soát bệnh: theo dõi đường huyết, ăn kiêng, dùng thuốc, tiêm insulin.
Biến chứng mạn tính: tim mạch, thận, mắt, thần kinh, loét chân.
Ảnh hưởng sinh học: đường huyết cao, viêm mạn tính, hormone stress (cortisol) tác động lên não.
Yếu tố xã hội: lo lắng chi phí điều trị, hạn chế vận động, công việc…
Dấu hiệu nhận biết bệnh nhân ĐTĐ dễ lo âu và trầm cảm
Lo lắng quá mức về sức khỏe và đường huyết.
Mệt mỏi, khó ngủ, ăn uống thay đổi. Khó tập trung, bồn chồn, dễ cáu gắt.
Triệu chứng cơ thể: tim đập nhanh, mồ hôi, đau đầu, khó ngủ.
Buồn bã kéo dài, mất hứng thú, có thể có cảm giác vô giá trị hoặc tội lỗi với bản thân, gia đình.
Nếu các triệu trên chứng kéo dài ≥ 2 tuần, cần được đánh giá chuyên môn về chuyên khoa
Ảnh hưởng của rối loạn lo âu và trầm cảm đến người bệnh ĐTĐ
Khi người bệnh ĐTĐ rối loạn lo âu và trầm cảm dẫn đến người bệnh giảm tuân thủ điều trị (quên uống thuốc, ăn uống không kiểm soát). Điều này làm người bệnh tăng đường huyết và nguy cơ biến chứng mạn tính. Giảm chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng công việc và sinh hoạt.
Vì thế, theo các bác sĩ khoa Nội tiết và các bệnh chuyển hóa, Bệnh viện Thanh Nhàn khuyến cáo việc sàng lọc sớm là bước quan trọng để phát hiện bệnh sớm giúp ngăn lo âu tiến triển thành trầm cảm và trầm cảm nặng, giảm nguy cơ kiểm soát đường huyết kém và biến chứng.
Người thân trong gia đình có người mắc ĐTĐ nên quan tâm, chia sẻ động viên người bệnh. Đồng thời người mắc ĐTĐ cũng cần chia sẻ cảm xúc với người thân gia đình và bạn bè, giúp họ hiểu về bệnh và tạo điều kiện cho mình thực hiện chế độ ăn uống cũng như các chế độ điều trị và luyện tập một cách nghiêm túc.
Ngoài ra, người bệnh nên tham gia câu lạc bộ ĐTĐ, chia sẻ kinh nghiệm tuân thủ điều trị kiểm soát đường huyết, dùng thuốc đúng cách và thông tin quản lý stress. Thay đổi lối sống bằng luyện tập thể dục phù hợp, ngủ đủ giấc, thư giãn, dinh dưỡng cân bằng. Theo dõi lâu dài đánh giá định kỳ, nhắc nhở và hỗ trợ tâm lý liên tục.
Lê Hòa