Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội phối hợp với các trạm y tế và các nhà trường trên địa bàn giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh.
Nhận thức rõ thực trạng đó, ngày 19/7/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1248/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2021–2030. Mục tiêu xuyên suốt của chương trình là giảm số ca và số tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em, đồng thời từng bước tạo dựng môi trường sống an toàn hơn cho trẻ tại gia đình, trường học và các không gian công cộng. Đây được xem là nền tảng chính sách quan trọng, định hướng cho hàng loạt hoạt động can thiệp, truyền thông và nâng cao năng lực phòng ngừa.
Các lớp tập huấn về nhận diện nguy cơ, kỹ năng phòng tránh và sơ cứu cơ bản được tổ chức rộng khắp tại nhiều địa phương, giúp phụ huynh, giáo viên và cộng đồng có thêm kiến thức và kỹ năng để bảo vệ trẻ em trước các tình huống nguy hiểm. Nhờ đó, nhiều trường hợp tai nạn đã được xử lý kịp thời, giảm đáng kể nguy cơ tử vong và thương tích nặng.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, đến nay cả nước đã có gần 500 xã, phường được công nhận là "Cộng đồng an toàn, phòng chống tai nạn thương tích". Các địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ cải thiện hạ tầng, tăng cường an toàn giao thông, đến quản lý các điểm nguy cơ cao về đuối nước.
Tai nạn thương tích là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tổn thương lâu dài ở trẻ em nếu không được phòng ngừa hiệu quả. Việc giáo dục kỹ năng sống an toàn cho trẻ, xây dựng môi trường sống an toàn và tăng cường năng lực sơ cứu tại chỗ chính là lá chắn đầu tiên và quan trọng nhất. Thành công trong phòng chống tai nạn thương tích không thể đạt được nếu thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, cộng đồng và các ngành chức năng.
Những năm gần đây, các mô hình như "Ngôi nhà an toàn", "Trường học an toàn", "Cộng đồng an toàn" đã được triển khai và nhân rộng tại nhiều tỉnh, thành phố. Các mô hình này không chỉ dừng lại ở việc cải thiện cơ sở vật chất mà còn thay đổi hành vi và nhận thức của người lớn và trẻ em. Từ việc che chắn ổ điện, cất giữ hóa chất, dao kéo an toàn trong gia đình, đến tổ chức dạy bơi, hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm, sơ cứu trong trường học, tất cả đều góp phần tạo nên một môi trường phát triển an toàn và lành mạnh cho trẻ.
Luật Khám, chữa bệnh năm 2023 và Luật Đường bộ năm 2024 đã có những quy định cụ thể về hoạt động cấp cứu ngoại viện, trang thiết bị an toàn và trách nhiệm của các bên liên quan trong việc bảo đảm an toàn cho trẻ em. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao khả năng cứu sống trẻ khi tai nạn xảy ra, đặc biệt trong thời gian vàng trước khi trẻ được đưa đến cơ sở y tế.
Song song với đó, Bộ Y tế, Sở Y tế Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội cũng đã phát động các kế hoạch phòng chống tai nạn thương tích tại cộng đồng, tập trung đào tạo kỹ thuật viên cấp cứu, nâng cao năng lực sơ cứu ban đầu... Các chiến dịch truyền thông về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ em cũng được đẩy mạnh thông qua mạng lưới y tế cơ sở, trường học giúp người dân hiểu rõ hơn các nguy cơ thường gặp và biết cách xử trí đúng khi tai nạn xảy ra.
Giáo dục kỹ năng phòng chống tai nạn giao thông cho học sinh.
Tại Hà Nội, công tác phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em được triển khai bài bản, gắn với đặc thù đô thị đông dân và mật độ giao thông cao. Trưởng khoa Sức khỏe môi trường - Y tế trường học Chử Thị Chung, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội cho biết: "Tai nạn thương tích ở trẻ em phần lớn có thể phòng tránh được nếu người lớn có sự quan tâm chủ động nhận diện đúng nguy cơ và chủ động áp dụng các biện pháp dự phòng an toàn. Gia đình cần là nơi an toàn đầu tiên cho trẻ, các trường học cần phải rà soát các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi đảm bảo an toàn, đồng thời thường xuyên hướng dẫn kỹ năng sống đảm bảo an toàn cho trẻ, đặc biệt cộng đồng cần chung tay giảm thiểu các yếu tố nguy cơ tai nạn thương tích trong môi trường sống".
"Việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh đuối nước, bỏng, hóc sặc, ngã, đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông … cần được coi là một phần thiết yếu trong giáo dục trẻ em, phải được thực hiện thường xuyên, liên tục. Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh nên thường xuyên kiểm tra, rà soát các nguy cơ tiềm ẩn trong và xung quanh nhà như ban công, cầu thang, ổ điện, ao, hồ quanh nhà… đồng thời không chủ quan khi để trẻ tự chơi mà thiếu sự giám sát của người lớn." – bác sĩ Chử Thị Chung nhấn mạnh.
Sự tham gia tích cực của từng gia đình được xem là yếu tố quyết định sự bền vững của các chương trình phòng chống tai nạn thương tích. Khi mỗi phụ huynh hiểu rõ nguy cơ và có kỹ năng bảo vệ con em mình, khi mỗi giáo viên được đào tạo bài bản về an toàn trường học, và khi mỗi địa phương coi an toàn trẻ em là ưu tiên hàng đầu, số vụ tai nạn thương tích chắc chắn sẽ giảm đi đáng kể.
Khi trẻ em được lớn lên trong một môi trường an toàn, được trang bị đầy đủ kỹ năng sống và được cộng đồng bảo vệ, các em sẽ có điều kiện phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần. Đó chính là nền tảng vững chắc để xây dựng một xã hội khỏe mạnh, nhân văn và phát triển bền vững.
Việt Nam