Bệnh do vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, có khả năng lây lan nhanh, tỷ lệ tử vong rất cao. Hiện nay, thế giới chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh này. Vì vậy, việc phát hiện sớm và kiểm soát chặt chẽ nguy cơ dịch bệnh được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.
Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah.
CDC Hà Nội tăng cường công tác kiểm dịch y tế tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Là đơn vị thường trực thực hiện công tác kiểm dịch y tế tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, CDC Hà Nội đã nghiêm túc triển khai các chỉ đạo của Cục Phòng bệnh và Sở Y tế Hà Nội, chủ động áp dụng đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ ngay từ cửa khẩu hàng không.
Tại Sân bay quốc tế Nội Bài, CDC Hà Nội phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng triển khai kiểm dịch y tế đối với toàn bộ hành khách nhập cảnh. Ngay khi hành khách xuống máy bay và trước khi làm thủ tục nhập cảnh, tất cả đều được đo thân nhiệt bằng hệ thống máy quét hồng ngoại tự động, kết hợp quan sát các biểu hiện lâm sàng như sốt, ho, mệt mỏi bất thường. Những trường hợp nghi ngờ sẽ được cách ly tạm thời, khai báo y tế, khám sàng lọc và chuyển ngay đến cơ sở y tế theo đúng quy định, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng.
Song song với công tác sàng lọc trực tiếp, lực lượng kiểm dịch y tế cũng phối hợp với các đơn vị chức năng tại sân bay theo dõi chặt chẽ luồng di chuyển của hành khách, bảo đảm không để bỏ lọt các trường hợp nghi nhiễm, đặc biệt trong thời điểm cao điểm đi lại.
Để đáp ứng yêu cầu kiểm soát dịch bệnh trong điều kiện lượng hành khách tăng cao, CDC Hà Nội đã lắp đặt bổ sung 2 máy soi thân nhiệt chuyên dụng tại các khu vực trọng điểm. Việc tăng cường trang thiết bị giúp bảo đảm 100% hành khách nhập cảnh được kiểm tra thân nhiệt kỹ lưỡng, qua đó kịp thời phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, nhất là đối với các chuyến bay đến từ vùng có nguy cơ dịch tễ.
Ngoài ra, lực lượng làm việc thường xuyên tại sân bay cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân, nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo trong môi trường có mật độ tiếp xúc cao.
Cùng với việc siết chặt kiểm dịch tại cửa khẩu, CDC Hà Nội yêu cầu các trạm y tế xã, phường tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn. Đặc biệt lưu ý các trường hợp có yếu tố dịch tễ như đi, đến hoặc trở về từ vùng có dịch, hoặc có tiếp xúc với người nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, cần báo cáo ngay cho CDC Hà Nội để phối hợp điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, hiệu quả.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah đã được ghi nhận rải rác tại một số quốc gia, chưa hình thành các ổ dịch lớn nhưng có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40-75% trong các trường hợp nhập viện. Trong giai đoạn từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.
Vi rút Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, đặc biệt thông qua dơi ăn quả, thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm vi rút. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh thường từ 4 - 14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó bệnh có thể tiến triển thành chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có nguy cơ, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.
Người dân cũng được khuyến cáo thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh như ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, gặm; tránh uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến; hạn chế tiếp xúc gần với dơi ăn quả. Đồng thời, cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc với động vật.
Trong trường hợp phải chăm sóc người nghi mắc hoặc mắc bệnh, cần sử dụng khẩu trang, găng tay và các phương tiện phòng hộ cá nhân, rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc.
Ngành Y tế Hà Nội cũng đề nghị các địa phương chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống dịch; giúp người dân nâng cao nhận thức, không hoang mang nhưng cũng không chủ quan, chủ động thực hiện các khuyến cáo y tế để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
Duy Tuân