*Ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do vi rút Nipah
Bệnh do vi rút Nipah (NiV) là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền từ động vật sang người (zoonosis), có thể lây từ người sang người. Vi rút được phát hiện lần đầu năm 1998 tại Malaysia, kể từ đó các đợt bùng phát lẻ tẻ nhưng thường xuyên được ghi nhận tại Bangladesh, Ấn Độ, Singapore và Philippines. Biểu hiện nặng của bệnh thường là viêm não và viêm phổi nặng, với tỷ lệ tử vong từ 40% đến 75% hoặc để lại di chứng nặng nề.
Vi rút Nipah (NiV) là một loại vi rút RNA sợi đơn, họ Paramyxoviridae, phân họ Orthoparamyxovirinae, chi Henipavirus. Về biểu hiện lâm sàng, thời gian ủ bệnh dao động từ 3-14 ngày, có thể đến 45 ngày (hiếm gặp). Bệnh khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu nhiều, đau mỏi cơ, đau họng, nôn và tiêu chảy.
Giai đoạn toàn phát có thể xuất hiện biểu hiện thần kinh như chóng mặt, lơ mơ, lú lẫn, mất định hướng; giảm ý thức có thể tiến triển nhanh từ lơ mơ sang hôn mê sâu trong vòng 24-48 giờ.
Các triệu chứng khác có thể gặp gồm co giật, yếu chi, liệt mềm, liệt vận nhãn. Bệnh cũng có thể gây biểu hiện hô hấp như ho, khó thở và suy hô hấp tiến triển nhanh. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể suy đa tạng, suy thận, suy tim, xuất huyết tiêu hóa và nhiễm trùng huyết. Một số trường hợp sống sót có thể bị viêm não tái phát sau nhiều tháng hoặc nhiều năm. Khoảng 20% người sống sót để lại di chứng thần kinh lâu dài như mệt mỏi dai dẳng, thay đổi tính cách, trầm cảm và dấu hiệu thần kinh khu trú.
Về xét nghiệm chẩn đoán, hướng dẫn yêu cầu tuân thủ quy định lấy mẫu, bảo quản, đóng gói và vận chuyển mẫu theo hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh do Bộ Y tế ban hành.
Các xét nghiệm gồm phát hiện RNA của vi rút bằng Real-time RT-PCR hoặc giải trình tự gen, mẫu bệnh phẩm có thể là dịch tiết đường hô hấp, nước tiểu, máu và dịch não tủy. Xét nghiệm huyết thanh học ELISA được sử dụng để phát hiện kháng thể trong máu hoặc dịch não tủy. Ca bệnh nghi ngờ được xác định là người có yếu tố dịch tễ như trở về từ vùng dịch lưu hành hoặc tiếp xúc với dịch tiết của ca bệnh xác định trong vòng 14 ngày và có triệu chứng lâm sàng nghi ngờ; hoặc xét nghiệm huyết thanh học dương tính. Ca bệnh xác định là người có bằng chứng xét nghiệm xác nhận nhiễm vi rút Nipah thông qua phát hiện RNA của vi rút
Hướng dẫn nhấn mạnh nguyên tắc chung trong điều trị là cách ly và kiểm soát nhiễm khuẩn. Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, điều trị hỗ trợ tích cực và điều trị triệu chứng là chính. Tất cả ca bệnh nghi ngờ hoặc xác định phải nhập viện và cách ly ngay tại phòng cách ly riêng biệt hoặc khu vực chuyên biệt; không cho phép người nhà hoặc người không có nhiệm vụ vào thăm người bệnh trong khu vực cách ly.
Trong điều trị triệu chứng, hướng dẫn nêu rõ việc sử dụng paracetamol để hạ sốt và chống chỉ định NSAID do nguy cơ biến chứng chảy máu hoặc hội chứng Reye. Người bệnh được hỗ trợ điều trị các cơ quan tổn thương, hỗ trợ hô hấp tùy tình trạng; chống co giật bằng các thuốc theo khuyến cáo; kiểm soát tăng áp lực nội sọ; đặt nội khí quản bảo vệ đường thở và thở máy trong trường hợp hôn mê sâu. Kháng sinh chỉ sử dụng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn thứ phát.
Việc cân bằng dịch và điện giải được yêu cầu duy trì thông qua đường uống hoặc truyền tĩnh mạch. Các thuốc kháng vi rút hiện đang nghiên cứu và chưa có khuyến cáo chuẩn.
Bộ Y tế nhấn mạnh, hiện chưa có vắc xin phòng bệnh do vi rút Nipah. Vì thế, các biện pháp phòng bệnh chủ yếu dựa vào ngăn chặn đường lây truyền theo quy định của Bộ Y tế.
Báo Lao động thủ đô
https://laodongthudo.vn/ban-hanh-huong-dan-chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-vi-rut-nipah-205299.html
*Tết ở bệnh viện
Tết là thời khắc của đoàn viên, sum họp và những lời chúc an lành đầu năm mới. Khi phố phường rực rỡ sắc xuân, khi mỗi gia đình quây quần bên mâm cơm tất niên, cùng nhau đón giao thừa thì ở một góc khác, những y bác sỹ vẫn đang lặng lẽ thực hiện công việc của mình.
Đài truyền hình Hà Nội
https://hanoionline.vn/tet-o-benh-vien-386758.htm
*Ung thư đại trực tràng ở người trẻ tăng 45%, chuyên gia cảnh báo 7 nhóm thực phẩm nên hạn chế
Ung thư đại trực tràng là một bệnh lý ác tính thường gặp và cũng là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các loại ung thư.
Theo số liệu thống kê GLOBOCAN 2022, loại ung thư này đứng thứ 3 về tỉ lệ mắc mới trên toàn cầu với 1.926.425 ca và đứng thứ 2 về tỷ lệ tử vong do ung thư (chỉ sau ung thư phổi).
Tại Việt Nam, ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến nhất. Theo GLOBOCAN 2022, Việt Nam ghi nhận hơn 16.835 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 9,7% tổng số ca ung thư và hơn 8.454 ca tử vong, xếp thứ 4 về tỷ lệ mắc và thứ 5 về tỷ lệ tử vong trong các loại ung thư. Đặc biệt, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa, với tỷ lệ chẩn đoán ở người dưới 50 tuổi tăng 45% kể từ năm 1995. Có người 20 tuổi đã mắc ung thư đại trực tràng, theo Bộ Y tế.
Một trong những nguyên nhân gây nên ung thư đại trực tràng đó là dinh dưỡng.
Ung thư đại trực tràng liên quan chặt chẽ với chế độ ăn nhiều thịt, mỡ động vật. Thực phẩm có nhiều mỡ, thịt động vật làm tăng lượng acid mật, làm thay đổi và thúc đẩy sự phát triển các vi khuẩn trong ruột, nhất là những vi khuẩn yếm khí như Clostridia. Các vi khuẩn này có thể biến đổi các acid mật thành các chất chuyển hóa có khả năng tác động tới sự sinh sản của các tế bào biểu mô ruột.
Những thực phẩm có nhiễm các hóa chất gây ung thư như benzopyren, nitrosamin… cũng có khả năng gây ung thư. Chế độ ăn ít chất xơ, làm giảm khối lượng của phân và kéo dài thời gian phân ở lại trong ruột, tạo cơ hội cho sự sản xuất các chất sinh ung thư nội sinh, làm niêm mạc ruột phải tiếp xúc lâu hơn với các chất gây ung thư. Chế độ ăn thiếu các Vitamin A,B,C,E, thiếu canxi làm tăng nguy cơ gây ung thư.
Báo Sức khoẻ và đời sống
https://giadinh.suckhoedoisong.vn/ung-thu-dai-truc-trang-o-nguoi-tre-tang-45-chuyen-gia-canh-bao-7-nhom-thuc-pham-nen-han-che-172260218073639963.htm
*Vui xuân an toàn, duy trì dùng thuốc đúng chỉ định
Bác sĩ chuyên khoa I Phan Thị Luyến, Trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Ba Vì cho biết: "Dịp Tết, chúng tôi thường tiếp nhận nhiều trường hợp tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, rối loạn tiêu hóa do ăn uống không điều độ hoặc sử dụng rượu bia quá mức. Đáng lo ngại có một số bệnh nhân mạn tính có tâm lý chủ quan những ngày Tết, sinh hoạt đảo lộn và cho rằng "mấy ngày Tết nghỉ uống thuốc cũng không sao" dẫn đến bệnh tình càng nghiêm trọng hơn".
Việc đảo lộn thói quen sinh hoạt, ăn nhiều thực phẩm giàu đạm, dầu mỡ, đồ ngọt, cùng việc thức khuya, đi lại nhiều là nguyên nhân khiến bệnh mạn tính dễ mất kiểm soát trong dịp Tết. Bên cạnh đó, thời tiết lạnh của mùa đông - xuân cũng làm gia tăng các bệnh lý về đường hô hấp, viêm phổi, đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền...
Theo bác sĩ cảnh báo, việc bỏ thuốc đột ngột, đặc biệt với các bệnh mạn tính, có thể khiến bệnh tái phát nặng hơn, gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Không ít trường hợp phải nhập viện cấp cứu ngay trong những ngày Tết vì tăng huyết áp, rối loạn đường huyết… do không tuân thủ điều trị của bác sĩ.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân, dù vui Tết nhưng tuyệt đối không được bỏ thuốc. Người dân cần duy trì việc dùng thuốc đều đặn, đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh nên chủ động kiểm tra và chuẩn bị đủ lượng thuốc cần thiết, mang theo thuốc khi đi chúc Tết, du xuân xa nhà. Tuyệt đối không tự ý thay đổi đơn thuốc hoặc dùng thuốc theo lời truyền miệng.
Bên cạnh đó, người dân cần kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ, lắng nghe cơ thể và đến ngay cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường để được thăm khám kịp thời.
Báo Lao động thủ đô
https://laodongthudo.vn/vui-xuan-an-toan-duy-tri-dung-thuoc-dung-chi-dinh-205302.html