Tắc ruột do dây chằng là một trong những nguyên nhân thường gặp của tắc ruột cơ học. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, song nguy cơ cao hơn rõ rệt ở những người có tiền sử phẫu thuật ổ bụng hoặc từng viêm nhiễm trong ổ bụng. Về mặt y khoa, tắc ruột do dây chằng là tình trạng lòng ruột bị chèn ép, gập góc hoặc thắt nghẹt bởi các dải xơ, dây chằng bất thường trong ổ bụng. Những dải này có thể kéo, siết hoặc bẫy quai ruột, làm ngưng trệ hoàn toàn hoặc một phần sự lưu thông của thức ăn, dịch tiêu hóa và hơi.
Điều nguy hiểm của tắc ruột do dây chằng không chỉ dừng lại ở việc gây tắc nghẽn cơ học. Trong nhiều trường hợp, các dây chằng còn có thể làm nghẹt mạch máu nuôi ruột, dẫn đến thiếu máu ruột, hoại tử ruột và thủng ruột nếu không được can thiệp kịp thời.
Tắc ruột do dây chằng.
Tắc ruột do dây chằng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số trường hợp là do nguyên nhân bẩm sinh như dây chằng bất thường (dây chằng Ladd) hay dị dạng xoay ruột. Tuy nhiên, trong thực tế, nguyên nhân mắc phải là nhóm phổ biến nhất. Dính ruột, dây chằng hình thành sau phẫu thuật ổ bụng (mổ ruột thừa, mổ dạ dày - ruột, mổ phụ khoa…). Sau viêm phúc mạc, viêm ruột, viêm nhiễm ổ bụng hoặc sau chấn thương bụng cũng là nguyên nhân gây tắc ruột do dây chằng. Thực tế lâm sàng cho thấy, người bệnh có tiền sử mổ bụng dù đã nhiều năm trôi qua, vẫn luôn tiềm ẩn nguy cơ bị tắc ruột do dây chằng.
Các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn đưa ra các dấu hiệu cảnh báo của tắc ruột do dây chằng, các triệu chứng thường khởi phát đột ngột và tiến triển nhanh, đòi hỏi người bệnh và gia đình phải đặc biệt lưu ý. Triệu chứng điển hình nhất là đau bụng dữ dội từng cơn, cơn đau tăng dần và có thể lan khắp bụng. Kèm theo đó là tình trạng nôn nhiều, nôn dịch tiêu hóa hoặc thức ăn cũ do ứ đọng trong đường tiêu hóa. Người bệnh thường rơi vào tình trạng bí trung đại tiện, không đi ngoài, không trung tiện được, khiến bụng chướng căng, sờ vào thấy đau. Cảm giác mệt mỏi, khát nước, các dấu hiệu mất nước cũng xuất hiện. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể sốt, đau liên tục, mạch nhanh, huyết áp tụt, đây là những dấu hiệu gợi ý tắc ruột nghẹt. Các bác sĩ cũng cảnh báo rằng khi cơn đau bụng không thuyên giảm, ngày càng dữ dội, kèm theo nôn nhiều và bí trung đại tiện, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay, tuyệt đối không chờ đợi hoặc tự điều trị tại nhà.
Tắc ruột do dây chằng được xếp vào nhóm cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như hoại tử ruột do thiếu máu nuôi; thủng ruột, viêm phúc mạc; nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng huyết. Những biến chứng này không chỉ làm kéo dài thời gian điều trị mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật cấp cứu là bắt buộc để tháo tắc, cắt dây chằng, giải phóng quai ruột và bảo tồn tối đa chiều dài ruột.
Từ thực tế điều trị, các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn đưa ra nhiều khuyến cáo quan trọng nhằm giúp người dân chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm tắc ruột do dây chằng. Những người từng phẫu thuật ổ bụng tuyệt đối không nên chủ quan khi xuất hiện đau bụng bất thường, dù mức độ ban đầu có thể chưa dữ dội. Không tự ý sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống nôn khi chưa có chẩn đoán rõ ràng. Đi khám sớm ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn làm giảm nguy cơ phải mổ lớn, giảm tỷ lệ biến chứng nặng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Tắc ruột do dây chằng là lời nhắc nhở rằng những biến chứng sau phẫu thuật ổ bụng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Việc nâng cao nhận thức, không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường và chủ động tìm đến cơ sở y tế uy tín khi cần thiết là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của chính mình.
Kim Cương