Bác sĩ thăm khám mắt cho các em học sinh.
Tật khúc xạ không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực, công việc học tập mà còn là rào cản trong cuộc sống. Nếu không được phát hiện, điều trị sớm, cận thị có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
Theo các bác sĩ nhãn khoa thì trên 80% lượng thông tin mà não thu nhận được là qua mắt. Do đó học sinh mắc tật khúc xạ sẽ gặp những khó khăn trong quá trình học tập và sinh hoạt.
Chị B.T.V.A (Hà Nội) cho biết: "Tôi có hai cháu, một cháu 10 tuổi và một cháu 12 tuổi đều bị cận thị và bị loạn thị nữa. Rất tình cờ tôi phát hiện ra con bị như vậy là vì con xem ti vi thường hay nheo mắt và đọc đưa rất gần mắt của mình. Chính vì thế, tôi đã cho con đi kiểm tra thị lực thì được chẩn đoán bị cận thị."
ThS.BS Đỗ Việt Dũng - khoa Khám bệnh, Bệnh viện Mắt Hà Nội cho biết: "Trong thời gian khám và điều trị tại bệnh viện, tôi gặp rất nhiều trường hợp trẻ em, thanh thiếu niên đến khám với tình trạng mắc các bệnh về tật khúc xạ rất cao. Tật khúc xạ có thể là bẩm sinh cũng có thể mắc phải trong thời gian phát triển, tuy nhiên gia đình không phát hiện ra hoặc không để ý đến để đi khám. Khi đó sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ, ảnh hưởng đến phát triển thần kinh thị giác làm thần kinh thị giác của trẻ không phát triển được đầy đủ như những bạn khác, sinh ra tình trạng bệnh lý nhược thị. Khi trẻ 8-9 tuổi mà mắc các bệnh lý nhược thị thì tình trạng nhược thị sẽ kéo dài theo trẻ đến suốt cuộc đời. Do vậy, bố mẹ nên đưa trẻ đi khám trước khi trẻ học lớp 1 và đây cũng là thời điểm vàng để điều trị bệnh".
Lứa tuổi học đường nên đi tầm soát tật khúc xạ khoảng 4 - 6 tháng/lần.
Theo bác sĩ nội trú, ThS Lương Đại Dương, Bệnh viện Mắt Hà Nội, lứa tuổi học sinh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tật khúc xạ do thời gian học tập kéo dài, tư thế ngồi học không đúng, xem tivi, điện thoại, máy tính nhiều lại ít có thời gian sinh hoạt ngoài trời dẫn đến mắc các bệnh về tật khúc xạ.
Hiện Bệnh viện Mắt Hà Nội có hai hướng kiểm soát tật khúc xạ. Thứ nhất là khám tại viện, khi phát hiện ra tật khúc xạ, bệnh viện lập hồ sơ bệnh án ngoại trú để hẹn khám lại định kỳ và kiểm soát. Thứ hai là phối hợp với các trường học tổ chức các buổi khám sàng lọc tật khúc xạ tại trường và thông qua hình thức này đã phát hiện nhiều trường hợp trẻ mắc các bệnh về mắt.
ThS Lương Đại Dương chia sẻ: "Để có thể kiểm soát tật khúc xạ trong cộng đồng cần sự phối hợp của bệnh viện với trường học, của giáo dục và y tế. Cụ thể, tại Bệnh viện Mắt Hà Nội hiện đã có một số chương trình y tế nhằm kiểm soát và phát hiện những tật khúc xạ học đường. Bệnh viện đang phụ trách chương trình Mắt học đường do Sở Y tế Hà Nội giao, hàng năm tầm soát tỷ lệ tật khúc xạ ở một số trường học trên địa bàn Hà Nội. Ngoài ra, bệnh viện cũng tích cực tuyên truyền để phụ huynh có những hiểu biết về tật khúc xạ và biết được những triệu chứng, dấu hiệu nhận biết trẻ mắc bệnh, cách phòng tránh, khuyến cáo phụ huynh cho trẻ đi khám khi có các dấu hiệu nghi ngờ. Trẻ nhỏ trong lứa tuổi học đường nên được tầm soát tật khúc xạ khoảng 4 - 6 tháng/lần vì có những tật khúc xạ ở giai đoạn nhẹ thì trẻ nhìn cũng không bị mờ nhiều."
Hiện nay, sự phối hợp giữa hai ngành giáo dục và y tế trong việc chăm sóc sức khỏe học sinh, trong đó có chăm sóc mắt học đường tương đối chặt chẽ. Trên địa bàn Hà Nội rất nhiều bệnh viện mắt phối hợp với các trường học để tầm soát tật khúc xạ cho học sinh.
"Bệnh viện Mắt Hà Nội đã tổ chức nhiều các đợt khám sàng lọc tại các trường học trên địa bàn thành phố. Thăm khám sàng lọc không chỉ để phát hiện các tật khúc xạ mà qua đó còn phát hiện ra các bệnh mắt khác như lác, glocom bẩm sinh hoặc đục thể thủy tinh thể bẩm sinh, rất nhiều các trường hợp bệnh lý về mắt khác. Khi phát hiện ra những trường hợp này, chúng tôi đưa ra những tư vấn phù hợp để người bệnh đến thăm khám chuyên sâu và định hướng điều trị cho người bệnh." – bác sĩ Lương Đại Dương chia sẻ thêm
ThS.BS Đỗ Việt Dũng cũng khuyến cáo: "Để tránh được nguy cơ cận thị, bố mẹ nên cho trẻ đi khám sớm để phát hiện sớm tật khúc xạ từ đó có hướng điều trị phù hợp. Nên hạn chế hoạt động nhìn gần của trẻ, khi trẻ có những hoạt động ngoài trời tối thiểu 14 tiếng/ tuần tương đương khoảng 2 tiếng/ ngày sẽ giảm 50% nguy cơ cận thị sau này của trẻ. Thứ hai, góc học tập nên đủ ánh sáng và tăng cường dinh dưỡng cho trẻ, cho trẻ ăn đa dạng đồ ăn, tăng cường cá, rau và uống nhiều nước."
Các nhà trường cần chú trọng hướng dẫn học sinh ngồi đúng tư thế, nghỉ giải lao hợp lý và khuyến khích tham gia các hoạt động ngoài trời. Khuyến khích các bậc phụ huynh quan tâm đến sức khỏe mắt của con em mình. Cung cấp thông tin, tư vấn về cách chăm sóc mắt tại nhà, cách lựa chọn bàn ghế, ánh sáng phù hợp cho việc học tập của trẻ.
Lưu ý tật khúc xạ có thể được kiểm soát và cải thiện nếu có các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ như mờ mắt, dụi mắt, nheo mắt, cúi sát khi đọc sách, cần đưa trẻ đi khám ngay. Việc khám mắt định kỳ và tuân thủ các biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để bảo vệ thị lực cho trẻ.
Việt Nam - Thùy Dung