Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận chỉ số men cơ (CK) tăng rất cao ở mức 102.000 UI, men gan tăng gần 1.000 UI và xuất hiện hồng cầu vi thể trong nước tiểu. Bệnh nhi được chẩn đoán mắc tiêu cơ vân cấp, một bệnh lý dù không quá phổ biến nhưng có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là nguy cơ suy thận cấp nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Theo BSCKI. Thạch Thị Miên - Khoa Nhi - BVĐK Đống Đa, tiêu cơ vân là tình trạng tổn thương các tế bào cơ vân, dẫn đến việc phá vỡ màng sợi cơ và giải phóng các thành phần bên trong tế bào như myoglobin, CK, kali, phosphate và axit uric vào máu. Khi chất myoglobin lọt vào cầu thận và ống thận, chúng có thể gây tắc nghẽn và gây độc trực tiếp cho tế bào ống thận, từ đó kích hoạt phản ứng viêm và dẫn đến suy thận cấp. Bên cạnh đó, tình trạng tăng kali máu do giải phóng từ tế bào cơ bị tổn thương cũng tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn nhịp tim đe dọa tính mạng.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này ở trẻ em thường xuất phát từ việc vận động quá sức, luyện tập cường độ cao đột ngột hoặc thi đấu liên tục khi cơ thể chưa kịp thích nghi. Ngoài ra, các yếu tố như chấn thương cơ do va đập mạnh, sốt cao hoặc co giật kéo dài cũng là những tác nhân cần lưu ý. Các biến chứng nặng nề nhất mà trẻ có thể đối mặt là suy thận cấp và rối loạn điện giải, đòi hỏi phương pháp điều trị tập trung vào việc ngăn ngừa tổn thương thận, ổn định điện giải bằng cách bù dịch tích cực và theo dõi sát sao các chỉ số lâm sàng.
Để phòng ngừa rủi ro này, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên để trẻ vận động quá sức, đặc biệt là các bài tập cường độ cao mà không có thời gian phục hồi. Cha mẹ và người hướng dẫn cần xây dựng lộ trình tăng dần cường độ luyện tập theo lứa tuổi, thể lực, đồng thời đảm bảo trẻ uống đủ nước trước, trong và sau khi vận động. Đặc biệt, cần chú ý các triệu chứng bất thường sau khi trẻ tập luyện như mệt mỏi quá mức, đau cơ dữ dội, nước tiểu sẫm màu hoặc khó vận động để đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám ngay lập tức.
Nhờ được phát hiện sớm và can thiệp tích cực, bệnh nhi 11 tuổi đã hồi phục và xuất viện sau 7 ngày điều trị. Trường hợp này nhắc nhở tầm quan trọng của việc nhận diện sớm và can thiệp kịp thời để ngăn ngừa biến chứng nặng như suy thận cấp và rối loạn điện giải nguy hiểm tính mạng. Tiêu cơ vân ở trẻ em dù không phổ biến nhưng là một tình trạng có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí sớm. Phụ huynh, thầy cô và những người quản lý hoạt động thể thao cho trẻ cần nâng cao nhận thức về nguy cơ này, theo dõi sát các biểu hiện sau hoạt động gắng sức và chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế khi nghi ngờ. Việc phối hợp tốt giữa gia đình và cơ sở y tế, cùng với xử trí y tế kịp thời, sẽ giúp giảm thiểu biến chứng và phục hồi sức khỏe cho trẻ.
Hà Khanh