Cán bộ y tế tư vấn cho thai phụ về lợi ích của việc lưu trữ tế bào gốc.
Là một thai phụ đang ở những tuần cuối của thai kỳ, chị N.T.H sau khi được các cán bộ y tế Trung tâm Tế bào gốc - Ngân hàng mô, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội tư vấn về giá trị của tế bào gốc trong điều trị nhiều bệnh lý nghiêm trọng, chị đã quyết định đăng ký lưu trữ tế bào gốc cho con ngay từ khi chuẩn bị sinh. Chị N.T.H chia sẻ: "Tôi nhận thấy đây là khoản đầu tư cho sức khỏe lâu dài của con. Mình không mong phải sử dụng đến, nhưng nếu chẳng may có vấn đề xảy ra thì con sẽ có thêm cơ hội được điều trị bằng chính nguồn tế bào của mình. Chúng tôi lựa chọn lưu trữ tế bào gốc tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội vì được biết bệnh viện là một trong những bệnh viện công đầu tiên lưu trữ được nhiều loại tế bào gốc khác nhau và để phục vụ chữa trị được nhiều loại bệnh và sẽ giúp cho chúng tôi có những dự phòng nhiều hơn trong tương lai về sức khỏe. Ngoài cho chính em bé, còn có thể sử dụng cho người thân trong gia đình nữa".
Tế bào gốc máu cuống rốn, màng dây rốn thường được ứng dụng trong y học để chữa bệnh cho chính em bé nếu không may mắc bệnh; chữa bệnh cho người thân trong gia đình; điều trị trên 80 bệnh lý ác tính về máu; điều trị nhiều loại bệnh liên quan đến các mô, cơ quan của cơ thể như bại não, tự kỷ, xơ gan, suy thận, suy buồng trứng, vô sinh, thoái hóa khớp, bỏng…; các bệnh tự miễn như tiểu đường, lupus ban đỏ; các bệnh rối loạn chuyển hoá, suy giảm miễn dịch nguy hiểm; sử dụng trong chăm sóc sắc đẹp …
TS Nguyễn Trọng Phúc, Phụ trách Trung tâm Tế bào gốc, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, tế bào gốc được ví như một 'bảo hiểm sinh học' cho sức khỏe tương lai của trẻ. Điều đặc biệt là việc thu thập và lưu trữ nguồn tế bào quý giá này chỉ có thể thực hiện vào thời điểm em bé chào đời. Mặc dù không ai mong muốn phải sử dụng đến, nhưng trong bối cảnh y học tái tạo ngày càng phát triển, việc lưu trữ tế bào gốc chính là cách chủ động chuẩn bị thêm một cơ hội điều trị và bảo vệ sức khỏe cho trẻ cũng như người thân trong gia đình khi cần thiết.
Trung tâm Tế bào gốc - Ngân hàng mô, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội được xây dựng theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Theo TS Nguyễn Trọng Phúc, trước khi đưa vào lưu trữ 1 đơn vị tế bào gốc, mẫu phải trải qua nhiều khâu kiểm tra, đánh giá nghiêm ngặt. Đầu tiên, sản phụ và gia đình cần được tư vấn – sàng lọc để loại trừ các nguy cơ bệnh lý di truyền từ bố và mẹ, đồng thời người mẹ phải được làm các xét nghiệm về công thức máu và 5 loại virus lây truyền qua đường truyền máu, nếu tất cả đạt yêu cầu, gia đình sẽ đủ điều kiện tiến hành ký hợp đồng lưu trữ tế bào gốc với bệnh viện. Tiếp đến là thu thập mẫu, ngay sau khi em bé chào đời, mẫu máu cuống rốn, mô dây rốn sẽ được nhân viên y tế thu thập vào dụng cụ chuyên biệt đảm bảo vô trùng và thu thập thể tích máu tối đa có thể (thông thường đạt từ 100 – 150 ml).
Khâu thứ ba là xử lý mẫu: mẫu được đưa về phòng sạch vô trùng của trung tâm tế bào gốc để tiến hành xử lý, quá trình này sử dụng các công nghệ hiện đại nhằm mục đích thu hồi phần lớn lượng tế bào gốc có trong mẫu máu thu thập được, đồng thời tiến hành phân lập, nuôi cấy (đối với tế bào gốc trung mô từ dây rốn).
Thứ tư là xét nghiệm đánh giá chất lượng tế bào gốc: mẫu tế bào gốc sau xử lý sẽ được đánh giá các thông số bao gồm định danh các dấu ấn trên bề mặt tế bào, mức độ tinh sạch, tỉ lệ tế bào sống – chết và các xét nghiệm đánh giá mức độ vô trùng sau khi xử lý mẫu, đây là khâu vô cùng quan trọng để đảm bảo mẫu có thể được sử dụng trong tương lai hay không và với liều lượng như thế nào
Thứ năm là lưu trữ tế bào gốc: mẫu tế bào gốc sau xử lý sẽ được trộn với dung dịch bảo quản lạnh đặc biệt và được chuyển vào hệ thống hạ lạnh theo chương trình có kiểm soát nhiệt độ và khi mẫu đạt nhiệt độ âm sâu cần thiết sẽ được chuyển qua hệ thống lưu trữ âm sâu (-196 độ C). Tại đây mẫu được bảo quản để có thể tồn tại vĩnh viễn, lúc này bộ phận lưu trữ - quản lý chất lượng - hành chính và chăm sóc khách hàng của trung tâm sẽ phối hợp để thông báo kết quả cho gia đình và theo dõi, đảm bảo tình trạng lưu trữ mẫu ổn định lâu dài.
Trung tâm Tế bào gốc - Ngân hàng mô - Bệnh viện Phụ sản Hà Nội hiện có trên 300 gia đình đã lựa chọn lưu trữ tế bào gốc cho con trong tương lai. Để bảo đảm chất lượng, trung tâm vận hành quy trình xử lý tế bào gốc bằng công nghệ tách chiết hoàn toàn tự động, giảm thiểu sai số và tối ưu hóa hiệu suất thu nhận. Toàn bộ hoạt động diễn ra trong hệ thống phòng sạch đạt chuẩn GMP và các cấp độ ISO dành riêng cho thao tác tế bào. Quy trình cho phép lưu trữ trong thời gian dài mà vẫn duy trì khả năng sống và chức năng sinh học của tế bào.
TS Nguyễn Trọng Phúc cho biết, "Hiện nay, ngoài việc kiểm tra 24/7 một mẫu thì chúng tôi cũng đã áp dụng những các cái tích hợp giữa trí tuệ nhân tạo - AI và phần mềm trên điện thoại để có thể xem tình trạng lưu trữ mẫu bất kỳ lúc nào. Hệ thống lưu trữ của chúng tôi thì hiện nay đã được đầu tư hệ thống rất là hiện đại, được vận hành quy trình xử lý tế bào gốc khép kín, khu lưu trữ có nhiệt độ âm 196 độ C. Tủ nuôi cấy có thể bảo quản đồng thời trên 5.000 đơn vị tế bào gốc máu, với thời gian bảo quản lên tới 50 năm".
Lưu trữ tế bào gốc không chỉ là bảo quản một nguồn tế bào quý giá mà còn là sự chuẩn bị chủ động cho những rủi ro sức khỏe trong tương lai. Khi y học tái tạo không ngừng phát triển, những mẫu tế bào gốc được lưu giữ có thể trở thành cơ hội điều trị quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống cho tương lai.
Thắng Đạt