Ngày 9/2, Bệnh viện đa khoa Đống Đa đã tiếp nhận bệnh nhân nữ 76 tuổi sau khi ăn tất niên vào buổi tối hôm trước xuất hiện nuốt đau, vướng cổ. Bệnh nhân được người nhà đưa đến bệnh viện thăm khám, nội soi đường tiêu hoá…Qua nội soi phát hiện niêm mạc ngay 1/3 thực quản trên có dị vật là mảnh xương sắc nhọn, mắc chặt trong lòng thực quản, nhiều đầu nhọn cắm xuyên vào thành thực quản. Các bác sĩ đã tiến hành gắp dị vật qua nội soi và được theo dõi sức khoẻ tại bệnh viện.
Theo các bác sĩ của bệnh viện, dị vật thực quản là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt trong các dịp lễ, tết, khi người dân ăn uống nhiều, ăn nhanh hoặc chủ quan. Dị vật thường gặp là xương cá, xương gà, hoặc các vật sắc nhọn. Sau khi hóc dị vật, nhiều người bệnh làm theo kinh nghiệm dân gian như nuốt cơm, bánh mì để cố đẩy dị vật xuống, khiến dị vật cắm sâu hơn và làm tăng nguy cơ thủng thực quản và gây khó khăn cho bác sĩ khi cứu chữa.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng mắc dị vật ở thực quản nhưng chủ yếu là do thói quen ăn uống vội vàng, không nhai kỹ, hoặc cười đùa khi đang ăn; các món ăn có xương không được lọc kỹ hoặc cắt quá nhỏ lẫn vào thức ăn khác khi nuốt như xương nấu với miến, măng…; răng yếu hoặc mất răng, đặc biệt ở người già và trẻ nhỏ; hẹp thực quản do khối u, sẹo…
Khi mới bị hóc dị vật ở thực quản, người bệnh thường cảm thấy đau khi nuốt, không thể tiếp tục ăn. Một số trường hợp có thể có cảm giác hóc dị vật, bệnh nhân cố khạc, thò tay vào họng hoặc cố gắng ăn thêm hy vọng đẩy dị vật xuống. Triệu chứng đau tăng dần theo thời gian, nếu dị vật ở thực quản, đau có thể lan sang phía sau xương ức, lan ra sau lưng và hai vai.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi nhận thấy các triệu chứng trên, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra, lấy dị vật ra khỏi thực quản càng sớm càng tốt trước khi bị viêm nhiễm và biến chứng do dị vật gây ra. Thực tế là nếu can thiệp chậm, dị vật có thể di chuyển xuống ruột, làm cho việc lấy dị vật trở nên phức tạp hơn.
Để phòng tránh dị vật thực quản, các bác sĩ khuyến cáo cần ăn chậm, nhai kỹ và tập thói quen ăn tập trung, không cười đừa khi ăn; tránh ăn đồ ăn có khả năng gây hóc như xương, hạt nhỏ, hoặc thức ăn cứng. Chế biến thức ăn cẩn thận, đảm bảo không còn dị vật nhỏ hoặc nguy hiểm trước khi ăn.
Đối với trẻ em, cần có sự giám sát của người lớn khi ăn và không cho trẻ ăn khi đang chơi hoặc nói chuyện. Tránh cho trẻ em chơi với đồ chơi nhỏ hoặc có thể gây nghi ngờ hóc và sử dụng đồ chơi an toàn, đồ chơi không bị vỡ ra những mảnh nhỏ; dọn dẹp sạch sẽ những vật dụng nhỏ và dễ gây nguy hiểm cho trẻ em.
Từ trường hợp bệnh nhân bị hóc xương cá do ăn tất niên ở trên, các bác sĩ khuyến cáo, để phòng ngừa dị vật đường tiêu hóa trong dịp tết, người dân nên ăn chậm, nhai kỹ, đặc biệt với các món cá có nhiều xương nhỏ, cẩn trọng ở người lớn tuổi, trẻ em. Khi nghi hóc dị vật không nên tự lấy dị vật theo kinh nghiệm dân gian mà cần đến cơ sở y tế chuyên sâu để khám và lựa chọn phương pháp can thiệp an toàn.