Tết là thời điểm trẻ được sử dụng nhiều bánh kẹo, mứt, socola, đồ chiên rán và nước ngọt hơn bình thường. Trong khi đó, lượng rau xanh và trái cây tươi lại giảm đáng kể. Chế độ ăn thiếu chất xơ, cộng với việc uống không đủ nước, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến táo bón. Bên cạnh đó, sinh hoạt của trẻ cũng bị đảo lộn do ngủ muộn, đi chơi nhiều và ít vận động. Nhiều trẻ còn có tâm lý nhịn đi tiêu khi thay đổi môi trường sinh hoạt như về quê hoặc đến nhà người thân, khiến tình trạng táo bón càng dễ xảy ra.
Theo khuyến cáo chuyên môn, trẻ được xem là bị táo bón khi có từ hai dấu hiệu trở lên như đi tiêu dưới ba lần mỗi tuần, phân khô cứng và kích thước to, rặn nhiều hoặc đau khi đi tiêu. Một số trẻ có biểu hiện sợ đi vệ sinh, cố tình nín nhịn. Tình trạng này có thể kèm theo đau bụng, nứt hậu môn hoặc chảy máu khi đi tiêu. Nếu không can thiệp sớm, táo bón kéo dài có thể tạo thành vòng xoắn bệnh lý: trẻ đau khi đi tiêu nên sợ hãi, càng nín nhịn thì phân càng khô cứng và khó đi hơn.
Các bác sĩ nhấn mạnh, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Trong những ngày Tết, cha mẹ cần đảm bảo trẻ ăn đủ chất xơ mỗi ngày bằng cách tăng cường rau xanh và trái cây tươi như đu đủ, chuối chín, cam, lê. Có thể bổ sung sữa chua và các thực phẩm giàu chất xơ phù hợp với độ tuổi. Trẻ cũng cần được uống đủ nước, chia nhiều lần trong ngày thay vì đợi khát mới uống. Việc duy trì thói quen đi tiêu đúng giờ, đặc biệt sau bữa sáng, sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn. Đồng thời, nên hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, đồ chiên rán và không ép trẻ ăn quá nhiều trong dịp lễ.
Khi trẻ đã bị táo bón, điều quan trọng nhất vẫn là điều chỉnh lại chế độ ăn uống và sinh hoạt. Cha mẹ có thể massage bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ và khuyến khích trẻ vận động nhiều hơn. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng thuốc nhuận tràng, thụt hậu môn tại nhà hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Trẻ cần được đưa đi khám chuyên khoa Nhi nếu tình trạng táo bón kéo dài trên năm đến bảy ngày, trẻ đau nhiều, chảy máu hậu môn hoặc có biểu hiện sợ đi tiêu và nín nhịn kéo dài.
Theo các bác sĩ, táo bón trong dịp Tết là tình trạng thường gặp nhưng không khó xử lý nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách. Chăm sóc ăn uống hợp lý, duy trì sinh hoạt điều độ sẽ giúp trẻ đi tiêu đều đặn, ăn ngon miệng và vui Tết trọn vẹn bên gia đình.
Hồng Hạnh