Thăm khám định kỳ để tầm soát sớm các bệnh lý thận - tiết niệu. (BVCC)
Theo Bộ Y tế, tiểu ra máu (Hematuria) là tình trạng có hồng cầu xuất hiện trong nước tiểu, có thể nhìn thấy bằng mắt thường hoặc chỉ phát hiện qua xét nghiệm. Điều quan trọng là tiểu ra máu không phải là một bệnh lý độc lập mà là dấu hiệu cảnh báo quan trọng của nhiều bệnh lý tại thận và đường tiết niệu. Trong số đó có những bệnh nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể gây hậu quả nặng nề cho sức khỏe người bệnh, thậm chí đe dọa tính mạng.
Tiểu ra máu có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, không phân biệt giới tính. Người trẻ, người trung niên hay người cao tuổi đều có nguy cơ gặp phải tình trạng này. Các bác sĩ chuyên khoa khẳng định rằng, bất kỳ trường hợp tiểu ra máu nào, kể cả khi không kèm đau hay sốt, cũng cần được thăm khám y tế để tìm nguyên nhân cụ thể.
Các bác sĩ Bệnh viện Thận Hà Nội cho biết, theo hướng dẫn chuyên môn, tiểu ra máu được chia thành hai dạng chính là tiểu máu đại thể và tiểu máu vi thể. Tiểu máu đại thể là tình trạng nước tiểu đổi màu hồng, đỏ tươi hoặc nâu sẫm, có thể thấy rõ bằng mắt thường. Đây là dạng khiến người bệnh dễ nhận biết và thường lo lắng đi khám sớm. Trong khi đó, tiểu máu vi thể lại là dạng nguy hiểm không kém nhưng dễ bị bỏ sót nhất. Ở dạng này, nước tiểu có vẻ hoàn toàn bình thường khi quan sát bằng mắt thường, nhưng chỉ phát hiện khi xét nghiệm nước tiểu. Nhiều trường hợp tiểu máu vi thể chỉ được phát hiện tình cờ trong các đợt khám sức khỏe định kỳ hoặc khi người bệnh đi khám vì một lý do khác. Cả hai dạng tiểu máu đều cần được thăm khám và tìm nguyên nhân cụ thể.
Các bác sĩ cũng chỉ ra nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng tiểu ra máu. Một trong những nguyên nhân thường gặp là sỏi tiết niệu. Sỏi thận, sỏi niệu quản hoặc sỏi bàng quang có thể cọ xát vào niêm mạc đường tiết niệu gây trầy xước và chảy máu. Viêm cầu thận cũng là một nguyên nhân gây tiểu ra máu. Tổn thương ở cầu thận làm hồng cầu rò rỉ vào nước tiểu. Đây là nguyên nhân thường gặp ở người trẻ, có thể kèm phù, tăng huyết áp.
Đáng lo ngại hơn, u đường tiết niệu (lành tính hoặc ác tính) cũng là một trong những nguyên nhân khiến tiểu ra máu. Trường hợp này, tiểu ra máu có thể là dấu hiệu sớm của ung thư thận, ung thư bàng quang hoặc niệu quản, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Ngoài ra, nhiễm khuẩn tiết niệu cũng là nguyên nhân phổ biến gây tiểu ra máu. Các bệnh lý như viêm bàng quang, viêm thận - bể thận có thể gây tiểu buốt, tiểu rắt kèm tiểu máu.
Bên cạnh những nguyên nhân trên, tiểu ra máu còn có thể xuất phát từ chấn thương thận, dị dạng đường tiết niệu hoặc là tác dụng phụ của một số loại thuốc như thuốc chống đông, thuốc giảm đau sử dụng kéo dài. Vì vậy, việc thăm khám và khai thác đầy đủ tiền sử bệnh là rất cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân.
Tiểu ra máu có thể là biểu hiện đầu tiên và duy nhất của các bệnh lý ác tính đường tiết niệu ở giai đoạn sớm. Việc chậm trễ trong thăm khám có thể khiến bệnh tiến triển nặng, gây tổn thương thận không hồi phục, làm tăng nguy cơ suy thận hoặc di căn ung thư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.
Từ thực tiễn điều trị, các bác sĩ Bệnh viện Thận Hà Nội khuyến cáo người dân khi phát hiện nước tiểu đổi màu đỏ, hồng hoặc nâu bất thường cần đi khám ngay tại các cơ sở y tế chuyên khoa, không chờ đợi triệu chứng tự hết. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc khi chưa xác định rõ nguyên nhân, tránh làm che lấp triệu chứng hoặc gây biến chứng nguy hiểm. Việc khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt đối với những người có yếu tố nguy cơ cao, là biện pháp hiệu quả giúp phát hiện sớm các bệnh lý thận - tiết niệu.
Việt Nam