Tại Hà Nội, Nghị quyết về vùng phát thải thấp được ban hành không chỉ thể hiện quyết tâm của thành phố trong công tác bảo vệ môi trường mà còn đặt ra vai trò, trách nhiệm rõ ràng cho từng ngành, từng lĩnh vực trong đó có ngành Y tế.
Thực hiện Nghị quyết số 57/2024/NQ-HĐND ngày 26/11/2024 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội về vùng phát thải thấp, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các đơn vị y tế nghiêm túc triển khai các nội dung liên quan, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường, cải thiện chất lượng sống của người dân Thủ đô.
Nghị quyết số 57 là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo hành lang để thành phố từng bước kiểm soát ô nhiễm không khí, giảm phát thải khí nhà kính và các chất gây ô nhiễm, qua đó hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, văn minh, bền vững. Trong đó, ngành Y tế giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là đơn vị trực tiếp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, vừa là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về tác động của môi trường đối với sức khỏe.
Trên cơ sở đó, Sở Y tế Hà Nội đề nghị các đơn vị trong toàn ngành tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nội dung Nghị quyết đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. Việc tuyên truyền cần được thực hiện linh hoạt, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc thù của từng đơn vị, nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc chấp hành các quy định về vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố.
Các đơn vị y tế chủ động lồng ghép nội dung của Nghị quyết vào các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe, góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường tới người dân, người bệnh và cộng đồng. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức thành hành động cụ thể, từng bước hình thành thói quen sống xanh, thân thiện với môi trường.
Sở Y tế Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị tiếp tục phổ biến, tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các cơ chế, chính sách, pháp luật có liên quan. Đối với ngành Y tế, nội dung này gắn trực tiếp với hoạt động chuyên môn, đặc biệt là trong quản lý chất thải y tế, rác thải sinh hoạt và kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm trong cơ sở khám chữa bệnh.
Thực tế cho thấy, chất thải y tế nếu không được phân loại, thu gom, xử lý đúng quy định sẽ tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng. Do đó, việc tuân thủ nghiêm các quy trình quản lý chất thải y tế không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức của mỗi cán bộ y tế. Các đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải, tăng cường giám sát, kiểm tra nhằm hạn chế tối đa nguy cơ gây nguồn ô nhiễm ra môi trường xung quanh.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân về bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ trọng tâm. Các đơn vị cần chú trọng xây dựng môi trường làm việc xanh - sạch - đẹp, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm điện, nước, giảm thiểu phát sinh rác thải, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa với thiên nhiên.
Đáng chú ý, vai trò của ngành Y tế trong việc góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng và sinh hoạt của cộng đồng. Theo đó, các đơn vị y tế cần tích cực tuyên truyền, vận động người dân giảm thiểu sử dụng túi nilon và các sản phẩm nhựa dùng một lần; khuyến khích tái chế, tái sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường; hạn chế đốt rơm rạ, giảm thiểu sử dụng bếp than tổ ong, những nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.
Cùng với đó, việc thúc đẩy giao thông xanh, sử dụng các phương tiện thân thiện với môi trường, giảm dần phương tiện cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí đô thị. Ngành Y tế với vai trò tư vấn, truyền thông về sức khỏe sẽ góp phần cung cấp những bằng chứng khoa học, giúp người dân hiểu rõ mối liên hệ chặt chẽ giữa ô nhiễm môi trường và các bệnh lý hô hấp, tim mạch, ung thư… từ đó chủ động thay đổi hành vi theo hướng có lợi cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia y tế, ô nhiễm không khí là "sát thủ thầm lặng" làm gia tăng nguy cơ mắc và tử vong do nhiều bệnh mạn tính. Việc triển khai vùng phát thải thấp không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường mà còn là giải pháp phòng bệnh từ sớm, từ xa, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế cho xã hội. Do đó, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực của người dân là yếu tố quyết định hiệu quả của Nghị quyết.
Việc thực hiện Nghị quyết về vùng phát thải thấp không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý hay ngành Y tế, mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Mỗi hành động nhỏ, từ việc phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng túi nilon, không đốt rác, rơm rạ, đến việc lựa chọn phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, đều góp phần giảm phát thải, bảo vệ bầu không khí chung.
Trước những tác động ngày càng rõ nét của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe, ngành Y tế Hà Nội khuyến cáo người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống; chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt theo hướng xanh - sạch - lành mạnh; tích cực phối hợp, ủng hộ và thực hiện nghiêm các quy định về vùng phát thải thấp. Chung tay hành động hôm nay chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe của mỗi người và cả cộng đồng.
Duy Tuân