Tiểu đường thai kỳ là tình trạng bệnh lý xảy ra do sự rối loạn lượng đường trong máu của phụ nữ mang thai, thường xuất hiện rõ nhất ở giai đoạn giữa và cuối thai kỳ. Bệnh diễn tiến âm thầm, đa số không có triệu chứng rõ rệt, khiến nhiều thai phụ chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.
Các bác sĩ Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa Chương Mỹ cho biết, khi đường huyết của mẹ bầu tăng cao, glucose dễ dàng đi qua nhau thai, làm thai nhi phải tăng tiết insulin để thích nghi. Sự mất cân bằng này tạo nên "vòng xoắn bệnh lý", gây ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi cũng như sức khỏe lâu dài của người mẹ.
Đối với mẹ bầu, tiểu đường thai kỳ làm tăng nguy cơ tiền sản giật, tăng huyết áp thai kỳ, tổn thương mạch máu và chức năng thận. Bên cạnh đó, đường huyết không được kiểm soát tốt còn làm tăng nguy cơ đa ối, thai to, khiến quá trình chuyển dạ gặp nhiều khó khăn, tăng tỷ lệ can thiệp sản khoa như mổ lấy thai, đồng thời làm gia tăng nguy cơ băng huyết sau sinh. Đặc biệt, sau sinh, những sản phụ từng mắc tiểu đường thai kỳ dễ rơi vào rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ đái tháo đường type 2 trong tương lai.
Không chỉ ảnh hưởng đến người mẹ, tiểu đường thai kỳ còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh. Trẻ có thể bị thai to không cân đối, dễ gặp tình trạng kẹt vai khi sinh, gây nguy hiểm trong quá trình chuyển dạ. Ngoài ra, thai nhi còn có nguy cơ thiếu oxy mạn tính, đa hồng cầu, suy hô hấp sơ sinh do insulin cao ức chế sự trưởng thành của phổi. Đáng lưu ý, hạ đường huyết sơ sinh là biến chứng thường gặp và có thể gây tổn thương não nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Theo các chuyên gia sản khoa, tác động của tiểu đường thai kỳ không chỉ dừng lại ở giai đoạn chu sinh. Môi trường đường huyết cao trong tử cung có thể "lập trình" nguy cơ lâu dài cho trẻ, làm tăng khả năng mắc béo phì, bệnh tim mạch và hội chứng chuyển hóa khi trưởng thành.
Trước thực trạng đó, Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa Chương Mỹ khuyến cáo các sản phụ cần chủ động tầm soát tiểu đường thai kỳ đúng thời điểm. Việc xét nghiệm dung nạp glucose đường uống thường được thực hiện ở tuần thai từ 24 đến 28, hoặc sớm hơn đối với những trường hợp có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, từng sinh con to hoặc có tiền sử tiểu đường thai kỳ ở lần mang thai trước...
Bên cạnh tầm soát, việc tuân thủ chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động phù hợp với thai kỳ và theo dõi đường huyết định kỳ đóng vai trò then chốt trong kiểm soát bệnh. Các bác sĩ khẳng định, tiểu đường thai kỳ hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe thai kỳ không chỉ giúp người mẹ có một thai kỳ an toàn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển khỏe mạnh của trẻ ngay từ trong bụng mẹ.
Khánh Chi