TS.BS Phùng Thị Thu Hà - Trưởng khoa Răng Miệng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba cho biết, sâu răng sữa và sâu răng vĩnh viễn đang là vấn đề phổ biến nhất ở trẻ em. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thói quen ăn đồ ngọt, ăn vặt thường xuyên trong ngày nhưng không vệ sinh răng miệng đúng cách. Nhiều trẻ còn mắc các bệnh lý viêm lợi, viêm quanh răng do thiếu kỹ năng chải răng hoặc không được người lớn giám sát, khiến mảng bám tích tụ lâu ngày.
Bên cạnh đó, tình trạng sai lệch khớp cắn, răng mọc lệch, chen chúc nhưng không được phát hiện và can thiệp kịp thời cũng ảnh hưởng đến thẩm mỹ, chức năng nhai và phát âm của trẻ. Một số thói quen xấu như mút tay, cắn bút, nghiến răng hay thở miệng còn làm biến dạng cấu trúc răng hàm mặt, tác động lâu dài đến sự phát triển của trẻ.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba triển khai chương trình Nha học đường tại các trường học trên địa bàn thành phố.
Theo TS.BS Phùng Thị Thu Hà, để bảo vệ hàm răng khỏe đẹp, trẻ cần được hướng dẫn và duy trì chế độ chăm sóc răng miệng khoa học mỗi ngày. Trẻ nên chải răng 2–3 lần mỗi ngày, đặc biệt sau khi ăn sáng và trước khi đi ngủ; sử dụng kem đánh răng có chứa fluor với nồng độ phù hợp từng độ tuổi giúp phòng ngừa sâu răng hiệu quả; chọn bàn chải có lông mềm, đầu nhỏ tròn, thay mới sau 3 tháng hoặc khi lông bị xòe; mỗi lần chải răng nên kéo dài 3–5 phút, thực hiện nhẹ nhàng theo hướng dọc hoặc xoay tròn, không chải ngang.
Về kỹ thuật chải răng, chải riêng từng hàm, đủ 3 mặt răng, đặt bàn chải nghiêng 45° so với lợi, chải nhẹ nhàng theo những chuyển động xoay tròn nhỏ hoặc từ trên xuống và từ dưới lên, không chải răng ngang. Kết hợp chỉ nha khoa hoặc tăm nước để loại bỏ mảng bám ở kẽ răng và chải lưỡi để làm sạch khoang miệng hoàn toàn.
Bên cạnh đó, chế độ ăn uống có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe răng miệng. Đường và tinh bột là "nguyên liệu" cho vi khuẩn trong mảng bám, tạo acid phá hủy men răng. Các loại nước ngọt có ga không chỉ chứa nhiều đường mà còn có acid làm mòn men răng. Việc ăn vặt thường xuyên trong ngày khiến tăng nguy cơ sâu răng.
Bổ sung rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu canxi và vitamin D sẽ giúp răng chắc khỏe hơn; uống đủ nước, hạn chế đồ ăn dính, nhiều đường là thói quen tốt nên duy trì hàng ngày.
Để xây dựng thói quen vệ sinh răng miệng cho trẻ, cần có sự đồng hành chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh. Ngay từ bậc tiểu học, trẻ cần được giáo dục về tầm quan trọng của việc chăm sóc răng miệng, thông qua các tiết học ngoại khóa, buổi truyền thông, cuộc thi tìm hiểu về phòng tránh sâu răng, viêm lợi.
Nhiều trường đã triển khai chải răng tại trường sau bữa ăn bán trú, khuyến khích học sinh mang bàn chải và kem đánh răng đến trường. Sau mỗi đợt khám sức khỏe định kỳ, kết quả răng miệng cần được thông báo đến phụ huynh để kịp thời theo dõi, điều trị cho trẻ khi phát hiện bất thường.
Một nụ cười khỏe mạnh không chỉ là biểu hiện của sự tự tin mà còn là dấu hiệu của sức khỏe tốt. Việc hình thành thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách từ sớm sẽ giúp trẻ phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý răng miệng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo nền tảng vững chắc cho tương lai.
Duy Tuân